ဆီးခ်ိဳေရာဂါအတြက္ ခေရရြက္
ဆီးခ်ိဳေရာဂါအတြက္ သဘာ၀ေဆးနည္းမ်ားကို အေျမာက္အမ်ား တင္ေပးခဲ့ပါျပီ။ ယခုတဖန္ ေဆးနည္းတစ္မ်ိဳးကို ထပ္မံတင္ေပးပါဦးမည္။
ဒီေဆးနည္းကေတာ့ အလြန္ကို လြယ္ကူသက္သာျပီး အကုန္အက်နည္းသေလာက္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါအတြက္ တကယ္ကိုထိေရာက္ေစသည့္ ေဆးနည္းေကာင္းေလး တစ္လက္ပါပဲ။
ဒီေဆးနည္းကို ဆရာေတာ္ဦးကုမာရ၏ ေဖ့ဘုတ္စာမ်က္ႏွာေပၚမွ ကိုးကား၍ မဖတ္ရေသးတဲ့ ဆီးခ်ိဳေ၀ဒနာရွင္မ်ားအတြက္ ျပန္လည္မွ်ေ၀ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဆရာေတာ္ရဟန္းအမ၏ ေမာင္ေလးျဖစ္သူသည္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတြင္ ဦးေဏွာက္ခြဲစိပ္ရန္ ေဆးရံုမွ ေဆးစစ္ၾကည့္ရာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိေန၍ ခြဲစိပ္ရန္အဆင္မေျပေၾကာင္း၊ ထို့ေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳအျမန္ေပ်ာက္ရန္ သဘာ၀ေဆးနည္းတစ္ခုကို ညြန္ၾကားေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေဆးနည္းအတိုင္း ေသာက္သံုးခဲ့၍ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ား ေလွ်ာ့က်သြား၍ ခြဲစိပ္ကုသမွဳလည္း ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။
ဆရာေတာ္ဦးကုမာရ၏ အျခားရဟန္းဒါယိကာမတစ္ဦးကလည္း ဆီးခ်ိဳအဆင့္ ၃၀၀ မွ ၅၀၀ အထိ ျဖစ္ေနျပီး အဂၤလိပ္ေဆးႏွင့္ အျခားေဆးျမီးတိုမ်ားျဖင့္ ကုသေနေသာ္လည္း မသက္သာပဲရွိေနရာ ဂ်ပန္ဆရာ၀န္ၾကီးညြန္ေပးခဲ့သည့္ ေဟာဒီခေရရြက္က်ိဳေဆးနည္းျဖင့္ ယခုဆိုလွ်င္ ၁၅၀ အထိ က်ဆင္းသြားျပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါတယ္။
ဆရာ၀န္ၾကီးေျပာျပခဲ့သည့္ သဘာ၀ဆီးခ်ိဳသက္သာေစမည့္နည္း
(၁) ခေရရြက္ ခပ္သန့္သန့္ မႏုမရင့္ကို လက္တစ္ဆုပ္ခန့္ ခူးယူပါ။
(၂) ခေရရြက္မ်ားကို ေရစင္ေအာင္ ေဆးေၾကာ၍ ေရသံုးခြက္တစ္ခြက္တင္ က်ိဳလိုက္ပါ။
(၃) ၄င္းခေရရြက္က်ိဳေဆးရည္ကို တစ္ေန့တစ္ခြက္ ေသာက္ေပးပါ။
တစ္ပတ္ခန့္ ေသာက္သံုးျပီးလွ်င္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ား ခႏၶာကိုယ္အတြင္းမွ သိသာစြာ ေလွ်ာ့က်သြားပါလိမ့္မည္။
ပိုက္ဆံအကုန္အက်လည္း သက္သာသလို သဘာ၀ေဆးနည္းျဖစ္သည့္အတြက္
ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးလည္း မရွိပါဘူး။
ဆရာဇီ၀ကၾကီးေျပာခဲ့သလိုပါပဲ။ သစ္ပင္သစ္ရြက္တုိင္းဟာ ေဆးဖက္ ၀င္ပါတယ္တဲ့။ မသိသူေက်ာ္သြား သိသူေဖာ္စားဆိုတဲ့ စကားအတုိင္းပါပဲ။
ကဲ မိတ္ေဆြတို့လည္း ဒီေဆးနည္းေလးကို ဆီးခ်ိဳေ၀ဒနာရွင္မ်ားအတြက္ မွ်ေ၀ေပးလိုက္ပါၾကပါဦးေနာ္။
လူသားတိုင္း က်န္းမာစြာ အသက္ရွည္ႏိုင္ၾကပါေစ။
ေစာႏြဲ့ေနဆိုင္(ပူတာအို)
ကိုးကား ။ ။ ဦးကုမာရ
Monday, June 12, 2017
သူငယ္အိမ္ ေစာင္းျခင္း နဲ႔ ပ်င္းတဲ့မ်က္စိ..Astigmatism and Amblyopia
သူငယ္အိမ္ ေစာင္းျခင္း နဲ႔ ပ်င္းတဲ့မ်က္စိ..Astigmatism and Amblyopia
1. ကြ်န္မနာမည္ ႕႕႕႕႕ ပါ၊ အသက္က ၃၀ ျပည့္ ပါေတာ့မယ္၊ ကြ်န္မက မ်က္မွန္ တပ္ရပါတယ္ ဆရာ၊ မ်က္မွန္တပ္ရတာ ၁၅ ႏွစ္နီးပါးေလာက္ ရွိပါျပီ ဆရာ၊ တကယ္တမ္း မ်က္စိရဲ႕လိုအပ္ခ်က္က ညာဘက္က - ၆.၅ (Astigmatism - ၁.၅) နဲ႔ ဘယ္ဘက္က -၂.၅ (Astigmatism - ၁) ရွိပါ တယ္ ဆရာ၊ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအေနအထား အတိုင္း မ်က္မွန္တပ္ရင္ အကြာအေ၀းခ်ိန္လို႔ မရတဲ့ျပႆနာရွိလုိ႔၊ ညာဘက္ကို -၄ နဲ႔တပ္ခိုင္းတာ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ ရွိပါျပီဆရာ၊ အခု LASIK surgery လုပ္ဖုိ႔ မ်က္စိသြား စစ္တာ ကြ်န္မရဲ႕ညာဘက္မ်က္လံုးက lazy eye ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္၊ အဲတာေၾကာင့္ ကုသမႈ ယူရင္လည္း ဘယ္ဘက္မ်က္လံုးေလာက္ေကာင္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္ဆရာ၊ ကြ်န္မ သိခ်င္တာက အဲဒီ lazy eye က ၾကာရွည္ဆို ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါသလဲ ဆရာ၊ ျပီးေတာ့ ကြ်န္မ အခု LASIK မလုပ္ဘဲ ဒီအတုိင္းထားရင္ မ်က္မွန္ပါဝါ ပိုဆိုးလာႏိုင္ပါသလား၊ ကြ်န္မအေနနဲ႔ LASIK လုပ္သင့္ မလုပ္သင့္ အၾကံဉာဏ္ေပးပါရန္ ေလးစားစြာ ပန္ၾကားအပ္ပါတယ္ ဆရာရွင့္။
Astigmatism သူငယ္အိမ္ေစာင္းျခင္း
Astigmatism ဟာ မ်က္လံုးက လံုးမေနလို႔ျဖစ္တာပါ။ မ်က္စိအျမင္အားနည္းျခင္း အမ်ိဳးအစားေတြထဲက တခုျဖစ္တယ္။ လူတိုင္းမွာ အနည္းနဲ႔အမ်ား ရွိႏိုင္တယ္။ ေရာဂါဘာလို႔ျဖစ္လာသလဲ ေကာင္းေကာင္း မသိရဘူး။ တေျဖးေျဖး ဆိုးလာႏိုင္တယ္။ မ်က္စိမွာ ရုပ္ပံုထင္ရတဲ့ေနရာ Retina ကင္မရာ-ဖလင္ လိုသေဘာဆင္တဲ့ (ရက္တီနာ) ေပၚမွာ အလင္းတန္းေတြက တိတိက်က် မစုႏိုင္ၾကလို႔ အျမင္ေဝဝါးေန မယ္။ Cornea မ်က္ၾကည္လႊာ အခံုးမ်က္ႏွာျပင္ မူမမွန္ေနတာနဲ႔ Lens မွန္ဘီလူးမွာ ျဖစ္တာ (၂) မ်ိဳးကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
အေၾကာင္းခံ ႏွစ္မ်ိဳးအျပင္ အမ်ိဳးအစားလဲ (၂) မ်ိဳးရွိတယ္။ Regular ပံုမွန္ နဲ႔ Irregular ပံုမွန္မဟုတ္တာ။ Irregular astigmatism ပံုမွန္မဟုတ္ဆိုတာက အလင္းတန္းေတြ ျဖတ္သန္းဝင္လာတဲ့ Corneal scar မ်က္ၾကည္လႊာမွာ အမာရြတ္လို ျဖစ္ေနရင္၊ Crystalline lens မွန္ဘီလူးမွာ Scattering ျဖစ္ေနလို႔ ျဖစ္ရ တဲ့ (၂) မ်ိဳးေၾကာင့္သာ ဆိုရင္ Standard spectacle lenses သံုးေနၾက မ်က္မွန္ တပ္ေပမဲ့လဲ ျပင္မရျဖ မယ္။ Contact lenses မ်က္ကပ္မွန္နဲ႔ေတာ့ ရႏိုင္တယ္။ Regular astigmatism အမ်ိဳးအစားက မ်က္ၾကည္လႊာကေနျဖစ္တာျဖစ္ျဖစ္၊ မွန္ဘီလူးကေန ျဖစ္တာျဖစ္ျဖစ္ Toric lens မ်က္မွန္နဲ႔ ျပင္လို ႔ရ တယ္။ အခ်င္းဝက္မ်ဥ္း ၂ မ်ိဳးပါ မွန္ဘီလူးကို ေျပာတာ ျဖစ္တယ္။
Astigmatism ရွိေနရင္ အေသးစိတ္ကို မျမင္ရဘူး။ ျမင္လႊာေပၚမွာ အလင္းတန္းေတြ အတိအက် မက်တာမွာ Vertical plane ေဒါင္လိုက္ နဲ႔ Horizontal plane အလ်ားလိုက္ ၂ မ်ိဳး ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ တမ်ိဳးမွာေတာ့ ေကာင္းေနမယ္။ ဥပမာ နံရံလို ေဒါင္လိုက္ရွိတာကို ခပ္ေစာင္းေစာင္း ျမင္ေနမယ္။
Regular astigmatism အဓိက (မဒီဒီယံ) မ်ဥ္းဟာ ေဒါင္လိုက္ရွိတယ္။ (ရပ္ဘီ) ေဘာ၊ အေမရိကန္ ေဘာလံုးကို
1. Against-the-rule astigmatism ေထာင္ထားတာ၊
2. With-the-rule astigmatism လွဲထားတာ၊
3. Oblique astigmatism ခပ္ေစာင္းေစာင္းအေနတာ နဲ႔
4. Irregular astigmatism မညီမညာတာ (၄) မ်ိဳးရွိတယ္။
• With-the-rule astigmatism အတြက္ Minus cylinder အႏုတ္ (ဆလင္ဒါ) ကို Horizontal axis ေရျပင္ညီမ်ဥ္းမွာ ထားေပးရတယ္။
• Against-the-rule astigmatism အတြက္ Plus cylinder အေပါင္း (ဆလင္ဒါ) ကို Horizontal axis ေရျပင္ညီမ်ဥ္းမွာ ထားေပးရတယ္။ ဒါမွမဟုတ္
• Minus cylinder အႏုတ္ (ဆလင္ဒါ) ကို Vertical axis ေဒါင္လိုက္ထားေပးရတယ္။
• ကေလးေတြမွာ With-the-rule astigmatism အျဖစ္မ်ားျပီး အသက္ၾကီးသူေတြမွာ Against-the-rule astigmatism အျဖစ္မ်ားတယ္။
• Axis ဝန္ရိုးကို ဒီဂရီနဲ႔ေဖၚျပတယ္။ ဝ ကေန ၁၈ဝ အထိ နာရီလက္တံေျပာင္းျပန္ ရွိမယ္။ ဝ ေရာ ၁၈ဝ ပါ အလည္မ်ဥ္းရဲ႕ တဖက္စီမွာ ရွိတယ္။
မ်က္စိအထူးကု ေဆးပညာအရ အမ်ိဳးအစားကြဲေတြ ရွိပါေသးတယ္။
1. Simple hyperopic astigmatism ဆံုခ်က္တခုက ျမင္လႊာေပၚမွာက်ေနျပီး ေနာက္တခုက ျမင္လႊာရဲ႕ ေနာက္မွာ က်ေနတာ၊
2. Simple myopic astigmatism ဆံုခ်က္တခုက ျမင္လႊာေရွ႕မွာက်ေနျပီး ေနာက္တခုက ျမင္လႊာေပၚမွာ က်ေနတာ၊
3. Compound hyperopic astigmatism ဆံုခ်က္ႏွစ္ခုက ျမင္လႊာေနာက္မွာက်ေနတာ၊
4. Compound myopic astigmatism ဆံုခ်က္ႏွစ္ခုက ျမင္လႊာ ေရွ႕မွာက်ေနတာ၊
5. Mixed astigmatism ဆံုခ်က္ႏွစ္ခုက ျမင္လႊာေရွ႕မွာတခု၊ ေနာက္တခုမွာက်ေနတာ၊
အေမရိကန္ သုေတသနတခု Archives of Ophthalmology အရ ၅ ႏွစ္နဲ႔ ၁၇ ႏွစ္ၾကား ကေလး ၁ဝ ေယာက္မွာ ၃ ေယာက္နီးပါး (၂၈႕၄%) မွာ ရွိေနတယ္။ နည္းနည္းျဖစ္သူေတြမွာ မသိသာေပမဲ့ ဆိုးရင္ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္းတာျဖစ္မယ္။ Blurry vision ေဝဝပါးေနမယ္၊ Squinting ေစြေနမယ္၊ Asthenopia မ်က္စိမွာဖိအားမ်ားေနလို႔ Fatigue အားမရွိတာ၊ Headaches ေခါင္းကိုက္တာေတြ ျဖစ္ေနမယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Migraine (မိုင္ဂရင္း) ေခါင္းကိုက္ေရာဂါနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္။
Snellen chart, Keratometer, Corneal topography, Autorefractor or Retinoscopy စမ္းသပ္နည္း ေတြကို သံုးျပီး စစ္ေဆးရတယ္။ ကုသမႈေတြကေတာ့ Eyeglasses မ်က္မွန္ Contact lenses မ်က္ကပ္မွန္ နဲ႔ Refractive surgery ခြဲစိတ္နည္းေတြ ျဖစ္တယ္။
Amblyopia ပ်င္းတဲ့မ်က္စိ
Strabismic amblyopia ကို Lazy eye လို႔ေခၚတာ မမွန္ပါ။ Misaligned eyes (အလိုင္းမင့္) မမွန္လို႔ ျဖစ္တယ္။ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း ျဖစ္ေနမယ္။ ရုပ္ပိုင္းကေတာ့ ပံုမွန္ျဖစ္ေနမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ မူမမွန္ ေဖစ္ေနတာနဲ႔ မမွ်ျဖစ္ေနမယ္။ လူဦးေရရဲ႕ ၁-၅% အထိရွိတယ္။ Optic nerve အျမင္အာရံုေၾကာကေန ဦးေႏွာက္ဆီကို ပို႔လႊတ္မႈမွာ လံုးဝမလုပ္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ အားနည္းတာ ျဖစ္ေနတယ္။ တခါတေလ Double-vision ႏွစ္ရုပ္ျမင္တာ မျဖစ္ရေလေအာင္ အရုပ္ျမင္ ျဖစ္စဥ္ကို ဦးေႏွာက္ကေန ခလုပ္ပိတ္သလို ရပ္ျပစ္လိုက္တာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
အေတာ္မ်ားမ်ား ကေလးဘဝကတည္းကျဖစ္ၾကတာ ေတြ႔ရတယ္။ တဖက္တည္း ျဖစ္ေနတာမ်ားတယ္။ ၅ ႏွစ္မတိုင္ခင္ သိလို႔ ျပင္ရင္ေကာင္းတယ္။ ကုသတာမွာ Spectacles မ်က္မွန္တပ္တာနဲ႔ Surgery ခြဲစိတ္ တာ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ ဇီဝကမၼ ျဖစ္စဥ္ကို ၾကည့္ရင္ ဦးေႏွာက္မွာ ျဖစ္တယ္။ မ်က္လံုး အာရံုေၾကာက အေကာင္းဘဲ။ မ်က္လံုး မေကာင္းရာကေနေတာ့ ျဖစ္လာႏိုင္တာ ရွိတယ္။ အျမင္ကို ျဖစ္လာေစဘို႔ လိုအပ္တဲ့ နိႈးဆြမႈက ဦးေႏွာက္မွာ ျဖစ္မလာဘူး။
ဒီလိုျဖစ္ေနတာက ေတာ္ယံုတန္ယံုဆိုရင္ မခံစားရဘူး။ တဖက္က ေကာင္းေနမယ္။ ဆိုးဝါးေနသူေတြမွာ Poor depth perception ေခၚတာ ျဖစ္ေနမယ္။ ျပတ္ျပတ္သားသား မျမင္ႏိုင္ဘူး။ လႈတ္ရွားမႈကို ၾကည့္ ရင္လဲ ေဝဝါးေနမယ္။ သံုးဘက္ျမင္ကိုၾကည့္လို႔ သိပ္မေကာင္းဘူး။
Congenital cataracts ေမြးရာပါ တိမ္၊ Strabismus, Anisometropia, Astigmatism မ်က္စိ အား မေကာင္းတာေတြကေန ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ အျမင္ေကာင္းေနတဲ့ အဓိကအသံုးျပဳတဲ့ မ်က္စိဖက္မွာလာျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မတူတဲ့ အရုပ္ႏွစ္ခုကို ဦးေႏွာက္ကေနဖတ္တဲ့အခါ မတူလို႔ ၾကည့္မေကာင္းျဖစ္မယ္။
Refractive or Anisometropic amblyopia ဆိုတာ မ်က္စိႏွစ္ဖက္က ျမင္ႏိုင္အား မတူတာကေန ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဦးေႏွာက္ဆီကို ပံုေကာင္းေကာင္း ပို႔ေပးႏိုင္တဲ့မ်က္စိက အသာစီးယူေနလိမ့္မယ္။ က်န္ တဖက္က ခပ္ဝါးဝါး ျဖစ္ေနမယ္။ ၾကာေတာ့ အျမင္စြမ္း ဖြံျဖိဳးမႈက ခ်ိဳ႕ယြင္းလာမယ္။ Refractive amblyopia အမ်ိဳးအစားက Strabismic amblyopia ေလာက္ မဆိုးလွဘူး။
Form-deprivation and Occlusion Amblyopia ဆိုတာ Cataracts တိမ္လို၊ Corneal scarring မ်က္ၾကည္လႊာအမာရြတ္ (အျပင္တိမ္) လိုကေန ျဖစ္ေစတယ္။ အသက္ၾကီးမွျဖစ္တာကေန Double vision (Diplopia) အရုပ္ႏွစ္ခုျမင္တာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြက Neuroplastic အားေကာင္းလို႔ အဲလိုမျဖစ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဦးေႏွာက္ ဖြံ႔ထြားမႈကို သက္ေရာက္ေစတယ္။
သင္ေတာ္တဲ့ မ်က္မွန္တပ္ေစရမယ္။ တခါတေလ ေကာင္းေနတဲ့ဖက္ (အသံုးမ်ားတဲ့ဖက္) ကို Eye-patch ဖံုးတားေပတာ လုပ္ရတယ္။ တခါတေလ ေကာင္းေနတဲ့ဖက္ကို သူငယ္အိမ္ က်ယ္ေစတဲ့ Atropine drops မ်က္စဥ္းခပ္ေပးမယ္။ ျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးအစားအရ ခြဲစိတ္ေပးတာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ Refractive surgery ခြဲစိတ္နည္းမွာ မ်က္ၾကည္လႊာကို ျပဳျပင္ေပးတယ္။ ေလဆာကိုလည္း သံုးႏိုင္တယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
1. ကြ်န္မနာမည္ ႕႕႕႕႕ ပါ၊ အသက္က ၃၀ ျပည့္ ပါေတာ့မယ္၊ ကြ်န္မက မ်က္မွန္ တပ္ရပါတယ္ ဆရာ၊ မ်က္မွန္တပ္ရတာ ၁၅ ႏွစ္နီးပါးေလာက္ ရွိပါျပီ ဆရာ၊ တကယ္တမ္း မ်က္စိရဲ႕လိုအပ္ခ်က္က ညာဘက္က - ၆.၅ (Astigmatism - ၁.၅) နဲ႔ ဘယ္ဘက္က -၂.၅ (Astigmatism - ၁) ရွိပါ တယ္ ဆရာ၊ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအေနအထား အတိုင္း မ်က္မွန္တပ္ရင္ အကြာအေ၀းခ်ိန္လို႔ မရတဲ့ျပႆနာရွိလုိ႔၊ ညာဘက္ကို -၄ နဲ႔တပ္ခိုင္းတာ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ ရွိပါျပီဆရာ၊ အခု LASIK surgery လုပ္ဖုိ႔ မ်က္စိသြား စစ္တာ ကြ်န္မရဲ႕ညာဘက္မ်က္လံုးက lazy eye ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္၊ အဲတာေၾကာင့္ ကုသမႈ ယူရင္လည္း ဘယ္ဘက္မ်က္လံုးေလာက္ေကာင္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ ေျပာပါတယ္ဆရာ၊ ကြ်န္မ သိခ်င္တာက အဲဒီ lazy eye က ၾကာရွည္ဆို ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္ပါသလဲ ဆရာ၊ ျပီးေတာ့ ကြ်န္မ အခု LASIK မလုပ္ဘဲ ဒီအတုိင္းထားရင္ မ်က္မွန္ပါဝါ ပိုဆိုးလာႏိုင္ပါသလား၊ ကြ်န္မအေနနဲ႔ LASIK လုပ္သင့္ မလုပ္သင့္ အၾကံဉာဏ္ေပးပါရန္ ေလးစားစြာ ပန္ၾကားအပ္ပါတယ္ ဆရာရွင့္။
Astigmatism သူငယ္အိမ္ေစာင္းျခင္း
Astigmatism ဟာ မ်က္လံုးက လံုးမေနလို႔ျဖစ္တာပါ။ မ်က္စိအျမင္အားနည္းျခင္း အမ်ိဳးအစားေတြထဲက တခုျဖစ္တယ္။ လူတိုင္းမွာ အနည္းနဲ႔အမ်ား ရွိႏိုင္တယ္။ ေရာဂါဘာလို႔ျဖစ္လာသလဲ ေကာင္းေကာင္း မသိရဘူး။ တေျဖးေျဖး ဆိုးလာႏိုင္တယ္။ မ်က္စိမွာ ရုပ္ပံုထင္ရတဲ့ေနရာ Retina ကင္မရာ-ဖလင္ လိုသေဘာဆင္တဲ့ (ရက္တီနာ) ေပၚမွာ အလင္းတန္းေတြက တိတိက်က် မစုႏိုင္ၾကလို႔ အျမင္ေဝဝါးေန မယ္။ Cornea မ်က္ၾကည္လႊာ အခံုးမ်က္ႏွာျပင္ မူမမွန္ေနတာနဲ႔ Lens မွန္ဘီလူးမွာ ျဖစ္တာ (၂) မ်ိဳးကေန ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
အေၾကာင္းခံ ႏွစ္မ်ိဳးအျပင္ အမ်ိဳးအစားလဲ (၂) မ်ိဳးရွိတယ္။ Regular ပံုမွန္ နဲ႔ Irregular ပံုမွန္မဟုတ္တာ။ Irregular astigmatism ပံုမွန္မဟုတ္ဆိုတာက အလင္းတန္းေတြ ျဖတ္သန္းဝင္လာတဲ့ Corneal scar မ်က္ၾကည္လႊာမွာ အမာရြတ္လို ျဖစ္ေနရင္၊ Crystalline lens မွန္ဘီလူးမွာ Scattering ျဖစ္ေနလို႔ ျဖစ္ရ တဲ့ (၂) မ်ိဳးေၾကာင့္သာ ဆိုရင္ Standard spectacle lenses သံုးေနၾက မ်က္မွန္ တပ္ေပမဲ့လဲ ျပင္မရျဖ မယ္။ Contact lenses မ်က္ကပ္မွန္နဲ႔ေတာ့ ရႏိုင္တယ္။ Regular astigmatism အမ်ိဳးအစားက မ်က္ၾကည္လႊာကေနျဖစ္တာျဖစ္ျဖစ္၊ မွန္ဘီလူးကေန ျဖစ္တာျဖစ္ျဖစ္ Toric lens မ်က္မွန္နဲ႔ ျပင္လို ႔ရ တယ္။ အခ်င္းဝက္မ်ဥ္း ၂ မ်ိဳးပါ မွန္ဘီလူးကို ေျပာတာ ျဖစ္တယ္။
Astigmatism ရွိေနရင္ အေသးစိတ္ကို မျမင္ရဘူး။ ျမင္လႊာေပၚမွာ အလင္းတန္းေတြ အတိအက် မက်တာမွာ Vertical plane ေဒါင္လိုက္ နဲ႔ Horizontal plane အလ်ားလိုက္ ၂ မ်ိဳး ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ တမ်ိဳးမွာေတာ့ ေကာင္းေနမယ္။ ဥပမာ နံရံလို ေဒါင္လိုက္ရွိတာကို ခပ္ေစာင္းေစာင္း ျမင္ေနမယ္။
Regular astigmatism အဓိက (မဒီဒီယံ) မ်ဥ္းဟာ ေဒါင္လိုက္ရွိတယ္။ (ရပ္ဘီ) ေဘာ၊ အေမရိကန္ ေဘာလံုးကို
1. Against-the-rule astigmatism ေထာင္ထားတာ၊
2. With-the-rule astigmatism လွဲထားတာ၊
3. Oblique astigmatism ခပ္ေစာင္းေစာင္းအေနတာ နဲ႔
4. Irregular astigmatism မညီမညာတာ (၄) မ်ိဳးရွိတယ္။
• With-the-rule astigmatism အတြက္ Minus cylinder အႏုတ္ (ဆလင္ဒါ) ကို Horizontal axis ေရျပင္ညီမ်ဥ္းမွာ ထားေပးရတယ္။
• Against-the-rule astigmatism အတြက္ Plus cylinder အေပါင္း (ဆလင္ဒါ) ကို Horizontal axis ေရျပင္ညီမ်ဥ္းမွာ ထားေပးရတယ္။ ဒါမွမဟုတ္
• Minus cylinder အႏုတ္ (ဆလင္ဒါ) ကို Vertical axis ေဒါင္လိုက္ထားေပးရတယ္။
• ကေလးေတြမွာ With-the-rule astigmatism အျဖစ္မ်ားျပီး အသက္ၾကီးသူေတြမွာ Against-the-rule astigmatism အျဖစ္မ်ားတယ္။
• Axis ဝန္ရိုးကို ဒီဂရီနဲ႔ေဖၚျပတယ္။ ဝ ကေန ၁၈ဝ အထိ နာရီလက္တံေျပာင္းျပန္ ရွိမယ္။ ဝ ေရာ ၁၈ဝ ပါ အလည္မ်ဥ္းရဲ႕ တဖက္စီမွာ ရွိတယ္။
မ်က္စိအထူးကု ေဆးပညာအရ အမ်ိဳးအစားကြဲေတြ ရွိပါေသးတယ္။
1. Simple hyperopic astigmatism ဆံုခ်က္တခုက ျမင္လႊာေပၚမွာက်ေနျပီး ေနာက္တခုက ျမင္လႊာရဲ႕ ေနာက္မွာ က်ေနတာ၊
2. Simple myopic astigmatism ဆံုခ်က္တခုက ျမင္လႊာေရွ႕မွာက်ေနျပီး ေနာက္တခုက ျမင္လႊာေပၚမွာ က်ေနတာ၊
3. Compound hyperopic astigmatism ဆံုခ်က္ႏွစ္ခုက ျမင္လႊာေနာက္မွာက်ေနတာ၊
4. Compound myopic astigmatism ဆံုခ်က္ႏွစ္ခုက ျမင္လႊာ ေရွ႕မွာက်ေနတာ၊
5. Mixed astigmatism ဆံုခ်က္ႏွစ္ခုက ျမင္လႊာေရွ႕မွာတခု၊ ေနာက္တခုမွာက်ေနတာ၊
အေမရိကန္ သုေတသနတခု Archives of Ophthalmology အရ ၅ ႏွစ္နဲ႔ ၁၇ ႏွစ္ၾကား ကေလး ၁ဝ ေယာက္မွာ ၃ ေယာက္နီးပါး (၂၈႕၄%) မွာ ရွိေနတယ္။ နည္းနည္းျဖစ္သူေတြမွာ မသိသာေပမဲ့ ဆိုးရင္ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္းတာျဖစ္မယ္။ Blurry vision ေဝဝပါးေနမယ္၊ Squinting ေစြေနမယ္၊ Asthenopia မ်က္စိမွာဖိအားမ်ားေနလို႔ Fatigue အားမရွိတာ၊ Headaches ေခါင္းကိုက္တာေတြ ျဖစ္ေနမယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Migraine (မိုင္ဂရင္း) ေခါင္းကိုက္ေရာဂါနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္။
Snellen chart, Keratometer, Corneal topography, Autorefractor or Retinoscopy စမ္းသပ္နည္း ေတြကို သံုးျပီး စစ္ေဆးရတယ္။ ကုသမႈေတြကေတာ့ Eyeglasses မ်က္မွန္ Contact lenses မ်က္ကပ္မွန္ နဲ႔ Refractive surgery ခြဲစိတ္နည္းေတြ ျဖစ္တယ္။
Amblyopia ပ်င္းတဲ့မ်က္စိ
Strabismic amblyopia ကို Lazy eye လို႔ေခၚတာ မမွန္ပါ။ Misaligned eyes (အလိုင္းမင့္) မမွန္လို႔ ျဖစ္တယ္။ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း ျဖစ္ေနမယ္။ ရုပ္ပိုင္းကေတာ့ ပံုမွန္ျဖစ္ေနမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ မူမမွန္ ေဖစ္ေနတာနဲ႔ မမွ်ျဖစ္ေနမယ္။ လူဦးေရရဲ႕ ၁-၅% အထိရွိတယ္။ Optic nerve အျမင္အာရံုေၾကာကေန ဦးေႏွာက္ဆီကို ပို႔လႊတ္မႈမွာ လံုးဝမလုပ္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ အားနည္းတာ ျဖစ္ေနတယ္။ တခါတေလ Double-vision ႏွစ္ရုပ္ျမင္တာ မျဖစ္ရေလေအာင္ အရုပ္ျမင္ ျဖစ္စဥ္ကို ဦးေႏွာက္ကေန ခလုပ္ပိတ္သလို ရပ္ျပစ္လိုက္တာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
အေတာ္မ်ားမ်ား ကေလးဘဝကတည္းကျဖစ္ၾကတာ ေတြ႔ရတယ္။ တဖက္တည္း ျဖစ္ေနတာမ်ားတယ္။ ၅ ႏွစ္မတိုင္ခင္ သိလို႔ ျပင္ရင္ေကာင္းတယ္။ ကုသတာမွာ Spectacles မ်က္မွန္တပ္တာနဲ႔ Surgery ခြဲစိတ္ တာ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ ဇီဝကမၼ ျဖစ္စဥ္ကို ၾကည့္ရင္ ဦးေႏွာက္မွာ ျဖစ္တယ္။ မ်က္လံုး အာရံုေၾကာက အေကာင္းဘဲ။ မ်က္လံုး မေကာင္းရာကေနေတာ့ ျဖစ္လာႏိုင္တာ ရွိတယ္။ အျမင္ကို ျဖစ္လာေစဘို႔ လိုအပ္တဲ့ နိႈးဆြမႈက ဦးေႏွာက္မွာ ျဖစ္မလာဘူး။
ဒီလိုျဖစ္ေနတာက ေတာ္ယံုတန္ယံုဆိုရင္ မခံစားရဘူး။ တဖက္က ေကာင္းေနမယ္။ ဆိုးဝါးေနသူေတြမွာ Poor depth perception ေခၚတာ ျဖစ္ေနမယ္။ ျပတ္ျပတ္သားသား မျမင္ႏိုင္ဘူး။ လႈတ္ရွားမႈကို ၾကည့္ ရင္လဲ ေဝဝါးေနမယ္။ သံုးဘက္ျမင္ကိုၾကည့္လို႔ သိပ္မေကာင္းဘူး။
Congenital cataracts ေမြးရာပါ တိမ္၊ Strabismus, Anisometropia, Astigmatism မ်က္စိ အား မေကာင္းတာေတြကေန ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ အျမင္ေကာင္းေနတဲ့ အဓိကအသံုးျပဳတဲ့ မ်က္စိဖက္မွာလာျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မတူတဲ့ အရုပ္ႏွစ္ခုကို ဦးေႏွာက္ကေနဖတ္တဲ့အခါ မတူလို႔ ၾကည့္မေကာင္းျဖစ္မယ္။
Refractive or Anisometropic amblyopia ဆိုတာ မ်က္စိႏွစ္ဖက္က ျမင္ႏိုင္အား မတူတာကေန ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဦးေႏွာက္ဆီကို ပံုေကာင္းေကာင္း ပို႔ေပးႏိုင္တဲ့မ်က္စိက အသာစီးယူေနလိမ့္မယ္။ က်န္ တဖက္က ခပ္ဝါးဝါး ျဖစ္ေနမယ္။ ၾကာေတာ့ အျမင္စြမ္း ဖြံျဖိဳးမႈက ခ်ိဳ႕ယြင္းလာမယ္။ Refractive amblyopia အမ်ိဳးအစားက Strabismic amblyopia ေလာက္ မဆိုးလွဘူး။
Form-deprivation and Occlusion Amblyopia ဆိုတာ Cataracts တိမ္လို၊ Corneal scarring မ်က္ၾကည္လႊာအမာရြတ္ (အျပင္တိမ္) လိုကေန ျဖစ္ေစတယ္။ အသက္ၾကီးမွျဖစ္တာကေန Double vision (Diplopia) အရုပ္ႏွစ္ခုျမင္တာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြက Neuroplastic အားေကာင္းလို႔ အဲလိုမျဖစ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဦးေႏွာက္ ဖြံ႔ထြားမႈကို သက္ေရာက္ေစတယ္။
သင္ေတာ္တဲ့ မ်က္မွန္တပ္ေစရမယ္။ တခါတေလ ေကာင္းေနတဲ့ဖက္ (အသံုးမ်ားတဲ့ဖက္) ကို Eye-patch ဖံုးတားေပတာ လုပ္ရတယ္။ တခါတေလ ေကာင္းေနတဲ့ဖက္ကို သူငယ္အိမ္ က်ယ္ေစတဲ့ Atropine drops မ်က္စဥ္းခပ္ေပးမယ္။ ျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးအစားအရ ခြဲစိတ္ေပးတာလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ Refractive surgery ခြဲစိတ္နည္းမွာ မ်က္ၾကည္လႊာကို ျပဳျပင္ေပးတယ္။ ေလဆာကိုလည္း သံုးႏိုင္တယ္။
Dr. တင့္ေဆြ
" ရယ္လိုက္ၾကစို႔ " - ရယ္ေမာျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုးေဆးတစ္ခြက္
" ရယ္လိုက္ၾကစို႔ " - ရယ္ေမာျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုးေဆးတစ္ခြက္
ရယ္ေမာျခင္းသည္ လႈံ႔ေဆာ္မႈတစ္ခုခုေၾကာင့္ တုန္႔ျပန္ျဖစ္ေပၚလာေသာ အမူအရာတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ ဟာသတစ္ခုခုေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ အျခားေသာ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုခုေၾကာင့္ျဖစ္ေစ ရယ္ေမာျခင္းကို ျပဳလုပ္ၾကပါသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း၊ ၾကည္ႏူးျခင္း၊ စိတ္သက္သာရာရျခင္းကဲ့သို႔ အေကာင္းျမင္ စိတ္ခံစားမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပရန္အတြက္ ရယ္ေမာျခင္းကို ျပဳလုပ္ၾကပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ၌မူ စိတ္ကသိကေအာင့္ျဖစ္ျခင္း၊ ေတာင္းပန္လိုျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ စိတ္႐ႈပ္ေထြးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ရယ္ေမာ တတ္ၾကပါသည္။
တစ္ခ်ိဳ႕မွာ ကလိထိုးခံရပါက ရယ္ေမာတတ္ၾကၿပီး တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ေလာက၀တ္ျပဳ သည့္အေနျဖင့္လည္း ရယ္ေမာၾကေလ့ရွိပါသည္။
ကေလးငယ္ေလးမ်ားသည္ လူႀကီးမ်ားထက္ ပိုမိုရယ္ေမာၾကပါသည္။ ကေလးငယ္တစ္ဦးသည္ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ တစ္ေန႔လွ်င္ အႀကိမ္ ၃၀၀ ခန္႔ ရယ္ေမာတတ္ၾကပါသည္။ လူႀကီးမ်ားမွာမူ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ တစ္ေန႔လွ်င္ အႀကိမ္ ၂၀ ခန္႔သာ ရယ္ေမာတတ္ၾကပါသည္။ လူႀကီးမ်ား ရယ္ေမာျခင္းသည္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး မ်ားစြာ ကြာျခားသြားႏုိင္ပါသည္။
သုေတသနျပဳခ်က္အရ ကေလးငယ္မ်ားသည္ ၁၇ ရက္သားအရြယ္ခန္႔ကပင္ အသံထြက္ၿပီး ရယ္ေမာႏိုင္ၾကေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။ (ယခင္ ေလ့လာခ်က္မ်ားက ေလးလသားအရြယ္တြင္ စတင္ရယ္ေမာသည္ဟု ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။)
ရယ္ေမာျခင္းသည္ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ က်ား၊ မ မေရြး တညီတၫြတ္တည္း လက္ခံသံုးစြဲေသာ ဘာသာရပ္စကားတစ္ခုဟု ေျပာမည္ဆုိလွ်င္ မွားအံ့မထင္ပါ။ လူတို႔သည္ ဘာသာစကား အမ်ဳိးမ်ဳိးကို သံုးစြဲေျပာဆိုၾကေသာ္လည္း ရယ္ေမာသည့္ပံုစံမွာမူ အတူတူပင္ ျဖစ္ပါသည္။
ကေလးငယ္မ်ားသည္ပင္ စကားမေျပာႏုိင္ခင္ကတည္းက ရယ္ေမာႏုိင္သည့္ စြမ္းရည္ရွိၾကပါ သည္။ ဆြံ႕အနားမၾကားအေနျဖင့္ ေမြးဖြားလာေသာ ကေလးသူငယ္မ်ားတြင္လည္း ရယ္ေမာတတ္သည့္ စြမ္းအားရွိေနပါသည္။
ရယ္ေမာျခင္းသည္ နာက်င္မႈေ၀ဒနာကို သက္သာေစသည္ဟုဆိုပါက အံ့ၾသသြားေပလိမ့္မည္။ ေလ့လာမႈတစ္ခု၌ ၁၀ မိနစ္ခန္႔ အူလိႈက္သည္းလိႈက္ ရယ္ေမာေပးျခင္းသည္ အခ်ိန္ႏွစ္နာရီၾကာေအာင္ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈမရွိဘဲ အိပ္စက္ႏုိင္သည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။
အလြန္ရွားပါးေသာ အာ႐ံုေၾကာေရာဂါ တစ္မ်ဳိးရွိပါသည္။ Aphonogelia ဟု ေခၚပါသည္။ ၎ေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္သည္ ရယ္ေမာေသာအခါ အသံထြက္ၿပီး မရယ္ႏုိင္ဘဲ အနည္းငယ္ၿပံဳး႐ံုသာ ၿပံဳးႏိုင္ပါသည္။
၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ ေမရီလင္းတကၠသိုလ္မွ သုေတသနပညာရွင္မ်ားက ရယ္ေမာျခင္းႏွင့္ ေသြးေၾကာမ်ား၊ က်န္းမာျခင္းတို႔သည္ ဆက္စပ္မႈရွိေၾကာင္း ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါသည္။
ရယ္ေမာျခင္းေၾကာင့္ ေသြးေၾကာမ်ား၏ အတြင္းနံရံမ်ား က်ယ္ျပန္႔သြားၿပီး ေသြးစီးဆင္းမႈ ေကာင္းေစသည္ဟုဆုိပါသည္။ ရယ္ေမာလိုက္ေသာအခါ hypothalamus (ဟိုက္ပိုသယ္လမတ္)မွ β-endorphin (ဘီတာအင္ေဒၚဖင္)ႏွင့္တူေသာ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ထြက္လာပါသည္။ ၎ β-endorphin ႏွင့္ တူေသာ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ားသည္ ေသြးေၾကာနံရံမ်ားမွ nitric oxide (ႏိုက္ထရစ္ေအာက္ဆုိက္) ဓာတ္ပစၥည္းမ်ားထြက္ေစၿပီး ၎တို႔က ေသြးေၾကာမ်ားကို က်ယ္ျပန္႔ေစပါသည္။ ထို႔ျပင္ nitric oxide ဓာတ္ေပါင္းမ်ားသည္ platelet စုပံုျခင္းႏွင့္ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ေလ်ာ့က်ေစသည့္ဂုဏ္ သတိ္ၲရွိေသာေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္းကို ကာကြယ္ေပးသည္ဟု ဆိုႏုိင္ပါသည္။
ထုိ႔ျပင္ ရယ္ေမာျခင္းသည္ စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္ေပၚေစေသာ cortisol (ေကာ္တီေစာ) ႏွင့္ epinephrine (အပီနပ္ဖရင္း) ေဟာ္မုန္းဓာတ္မ်ားကို ေလ်ာ့က်ေစပါသည္။ ရယ္ေမာလိုက္ေသာအခါ ဦးေႏွာက္အတြင္းမွ endorphin (အင္ေဒၚဖင္) ဟုေခၚေသာ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ားထြက္လာၿပီး အခ်ဳိ႕ေသာနာက်င္မႈေ၀ဒနာမ်ားကို သက္သာေစ ပါသည္။
ကလိထိုးခံရေသာေၾကာင့္ ရယ္ေမာျခင္းကိုမူ အခ်ဳိ႕ေသာသူမ်ားက ႏွစ္သက္မႈမရွိၾကပါ။ ကလိထိုးခံရပါက အူ လိႈက္သည္းလိႈက္ ရယ္ေမာတတ္ၾကၿပီး ထုိသို႔ရယ္ေမာျခင္းသည္ ထိန္းခ်ဳပ္၍ မရေသာ၊ ခႏၶာကိုယ္မွ အလိုအေလ်ာက္ တုန္႔ျပန္သည့္ တုန္႔ျပန္မႈတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
လူတစ္ေယာက္ ရယ္ေမာေသာအခါ ပံုမွန္အားျဖင့္ “ဟား..ဟား..ဟား” သို႔မဟုတ္ “ဟိုး..ဟိုး..ဟိုး” ဟု ရယ္ေမာတတ္ၾကပါသည္။ လူတစ္ေယာက္သည္ “ဟား..ဟိုး.. ဟား..ဟိုး” ဟု ရယ္ေမာရန္မွာ မျဖစ္ႏုိင္ပါ။ ထုိသို႔ ရယ္ေမာေနပါက ပံုမွန္မဟုတ္ဟု ဆုိႏုိင္ ပါသည္။ “ဟိုး..ဟား..ဟား” သို႔မဟုတ္ “ဟား..ဟား..ဟိုး” ဟု ရယ္ျခင္းမွာမူ ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။
ရယ္ေမာလိုက္ေသာအခါ မ်က္ရည္ထြက္ျခင္းသည္ မ်က္ရည္အိတ္မ်ား၏ အလို အေလ်ာက္ တုန္႔ျပန္မႈ (reflex) ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။
အလြန္အမင္း ရယ္ေမာေသာအခါ တခ်ဳိ႕ သည္ “တက္” တတ္ပါသည္။ အလြန္အက်ဴး ရယ္ေမာျခင္းကို manic-depressive ဟုေခၚ ေသာ စိတ္က်ေ၀ဒနာရွိသူမ်ားတြင္လည္း ေတြ႕ရတတ္ပါသည္။
အႏွစ္ခ်ဳပ္ဆုိရေသာ္ ရယ္ေမာျခင္းသည္ ေဆးတစ္ခြက္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုရေလာက္ေအာင္ က်န္းမာေရးအတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားမ်ားစြာ ရရွိေစပါသည္။
အေကာင္းျမင္ျခင္း၊ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနျခင္း၊ ဟာသကို ခံစားျခင္းတို႔ျဖင့္ တစ္ေန႔တာအခ်ိန္မ်ားအတြင္း ရယ္ေမာရသည့္ အခ်ိန္ပမာဏကို တိုးပြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။ တခစ္ခစ္ရယ္ျခင္း၊ တခိခိရယ္ျခင္း၊ တသိမ့္သိမ့္ရယ္ျခင္း၊ တ၀ါး၀ါးရယ္ျခင္း၊ အူလႈိက္သည္းလႈိက္ရယ္ျခင္း စသည့္ ရယ္နည္းမ်ိဳးစံုအနက္မွ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ နည္းလမ္းျဖင့္ ရယ္ေမာျခင္း၏ အက်ိဳးအျမတ္ကို ရယူႏိုင္ၾကပါေစဟု ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းေပးလိုက္ပါသည္။
M.B ေဒါက္တာ
Credit to Yangon Health Guide
ရယ္ေမာျခင္းသည္ လႈံ႔ေဆာ္မႈတစ္ခုခုေၾကာင့္ တုန္႔ျပန္ျဖစ္ေပၚလာေသာ အမူအရာတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ ဟာသတစ္ခုခုေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ အျခားေသာ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုခုေၾကာင့္ျဖစ္ေစ ရယ္ေမာျခင္းကို ျပဳလုပ္ၾကပါသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း၊ ၾကည္ႏူးျခင္း၊ စိတ္သက္သာရာရျခင္းကဲ့သို႔ အေကာင္းျမင္ စိတ္ခံစားမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပရန္အတြက္ ရယ္ေမာျခင္းကို ျပဳလုပ္ၾကပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ၌မူ စိတ္ကသိကေအာင့္ျဖစ္ျခင္း၊ ေတာင္းပန္လိုျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ စိတ္႐ႈပ္ေထြးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ရယ္ေမာ တတ္ၾကပါသည္။
တစ္ခ်ိဳ႕မွာ ကလိထိုးခံရပါက ရယ္ေမာတတ္ၾကၿပီး တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ေလာက၀တ္ျပဳ သည့္အေနျဖင့္လည္း ရယ္ေမာၾကေလ့ရွိပါသည္။
ကေလးငယ္ေလးမ်ားသည္ လူႀကီးမ်ားထက္ ပိုမိုရယ္ေမာၾကပါသည္။ ကေလးငယ္တစ္ဦးသည္ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ တစ္ေန႔လွ်င္ အႀကိမ္ ၃၀၀ ခန္႔ ရယ္ေမာတတ္ၾကပါသည္။ လူႀကီးမ်ားမွာမူ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ တစ္ေန႔လွ်င္ အႀကိမ္ ၂၀ ခန္႔သာ ရယ္ေမာတတ္ၾကပါသည္။ လူႀကီးမ်ား ရယ္ေမာျခင္းသည္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး မ်ားစြာ ကြာျခားသြားႏုိင္ပါသည္။
သုေတသနျပဳခ်က္အရ ကေလးငယ္မ်ားသည္ ၁၇ ရက္သားအရြယ္ခန္႔ကပင္ အသံထြက္ၿပီး ရယ္ေမာႏိုင္ၾကေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။ (ယခင္ ေလ့လာခ်က္မ်ားက ေလးလသားအရြယ္တြင္ စတင္ရယ္ေမာသည္ဟု ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။)
ရယ္ေမာျခင္းသည္ လူမ်ဳိး၊ ဘာသာ၊ က်ား၊ မ မေရြး တညီတၫြတ္တည္း လက္ခံသံုးစြဲေသာ ဘာသာရပ္စကားတစ္ခုဟု ေျပာမည္ဆုိလွ်င္ မွားအံ့မထင္ပါ။ လူတို႔သည္ ဘာသာစကား အမ်ဳိးမ်ဳိးကို သံုးစြဲေျပာဆိုၾကေသာ္လည္း ရယ္ေမာသည့္ပံုစံမွာမူ အတူတူပင္ ျဖစ္ပါသည္။
ကေလးငယ္မ်ားသည္ပင္ စကားမေျပာႏုိင္ခင္ကတည္းက ရယ္ေမာႏုိင္သည့္ စြမ္းရည္ရွိၾကပါ သည္။ ဆြံ႕အနားမၾကားအေနျဖင့္ ေမြးဖြားလာေသာ ကေလးသူငယ္မ်ားတြင္လည္း ရယ္ေမာတတ္သည့္ စြမ္းအားရွိေနပါသည္။
ရယ္ေမာျခင္းသည္ နာက်င္မႈေ၀ဒနာကို သက္သာေစသည္ဟုဆိုပါက အံ့ၾသသြားေပလိမ့္မည္။ ေလ့လာမႈတစ္ခု၌ ၁၀ မိနစ္ခန္႔ အူလိႈက္သည္းလိႈက္ ရယ္ေမာေပးျခင္းသည္ အခ်ိန္ႏွစ္နာရီၾကာေအာင္ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈမရွိဘဲ အိပ္စက္ႏုိင္သည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။
အလြန္ရွားပါးေသာ အာ႐ံုေၾကာေရာဂါ တစ္မ်ဳိးရွိပါသည္။ Aphonogelia ဟု ေခၚပါသည္။ ၎ေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္သည္ ရယ္ေမာေသာအခါ အသံထြက္ၿပီး မရယ္ႏုိင္ဘဲ အနည္းငယ္ၿပံဳး႐ံုသာ ၿပံဳးႏိုင္ပါသည္။
၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ ေမရီလင္းတကၠသိုလ္မွ သုေတသနပညာရွင္မ်ားက ရယ္ေမာျခင္းႏွင့္ ေသြးေၾကာမ်ား၊ က်န္းမာျခင္းတို႔သည္ ဆက္စပ္မႈရွိေၾကာင္း ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါသည္။
ရယ္ေမာျခင္းေၾကာင့္ ေသြးေၾကာမ်ား၏ အတြင္းနံရံမ်ား က်ယ္ျပန္႔သြားၿပီး ေသြးစီးဆင္းမႈ ေကာင္းေစသည္ဟုဆုိပါသည္။ ရယ္ေမာလိုက္ေသာအခါ hypothalamus (ဟိုက္ပိုသယ္လမတ္)မွ β-endorphin (ဘီတာအင္ေဒၚဖင္)ႏွင့္တူေသာ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ား ထြက္လာပါသည္။ ၎ β-endorphin ႏွင့္ တူေသာ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ားသည္ ေသြးေၾကာနံရံမ်ားမွ nitric oxide (ႏိုက္ထရစ္ေအာက္ဆုိက္) ဓာတ္ပစၥည္းမ်ားထြက္ေစၿပီး ၎တို႔က ေသြးေၾကာမ်ားကို က်ယ္ျပန္႔ေစပါသည္။ ထို႔ျပင္ nitric oxide ဓာတ္ေပါင္းမ်ားသည္ platelet စုပံုျခင္းႏွင့္ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ေလ်ာ့က်ေစသည့္ဂုဏ္ သတိ္ၲရွိေသာေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္းကို ကာကြယ္ေပးသည္ဟု ဆိုႏုိင္ပါသည္။
ထုိ႔ျပင္ ရယ္ေမာျခင္းသည္ စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္ေပၚေစေသာ cortisol (ေကာ္တီေစာ) ႏွင့္ epinephrine (အပီနပ္ဖရင္း) ေဟာ္မုန္းဓာတ္မ်ားကို ေလ်ာ့က်ေစပါသည္။ ရယ္ေမာလိုက္ေသာအခါ ဦးေႏွာက္အတြင္းမွ endorphin (အင္ေဒၚဖင္) ဟုေခၚေသာ ဓာတ္ပစၥည္းမ်ားထြက္လာၿပီး အခ်ဳိ႕ေသာနာက်င္မႈေ၀ဒနာမ်ားကို သက္သာေစ ပါသည္။
ကလိထိုးခံရေသာေၾကာင့္ ရယ္ေမာျခင္းကိုမူ အခ်ဳိ႕ေသာသူမ်ားက ႏွစ္သက္မႈမရွိၾကပါ။ ကလိထိုးခံရပါက အူ လိႈက္သည္းလိႈက္ ရယ္ေမာတတ္ၾကၿပီး ထုိသို႔ရယ္ေမာျခင္းသည္ ထိန္းခ်ဳပ္၍ မရေသာ၊ ခႏၶာကိုယ္မွ အလိုအေလ်ာက္ တုန္႔ျပန္သည့္ တုန္႔ျပန္မႈတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။
လူတစ္ေယာက္ ရယ္ေမာေသာအခါ ပံုမွန္အားျဖင့္ “ဟား..ဟား..ဟား” သို႔မဟုတ္ “ဟိုး..ဟိုး..ဟိုး” ဟု ရယ္ေမာတတ္ၾကပါသည္။ လူတစ္ေယာက္သည္ “ဟား..ဟိုး.. ဟား..ဟိုး” ဟု ရယ္ေမာရန္မွာ မျဖစ္ႏုိင္ပါ။ ထုိသို႔ ရယ္ေမာေနပါက ပံုမွန္မဟုတ္ဟု ဆုိႏုိင္ ပါသည္။ “ဟိုး..ဟား..ဟား” သို႔မဟုတ္ “ဟား..ဟား..ဟိုး” ဟု ရယ္ျခင္းမွာမူ ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။
ရယ္ေမာလိုက္ေသာအခါ မ်က္ရည္ထြက္ျခင္းသည္ မ်က္ရည္အိတ္မ်ား၏ အလို အေလ်ာက္ တုန္႔ျပန္မႈ (reflex) ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။
အလြန္အမင္း ရယ္ေမာေသာအခါ တခ်ဳိ႕ သည္ “တက္” တတ္ပါသည္။ အလြန္အက်ဴး ရယ္ေမာျခင္းကို manic-depressive ဟုေခၚ ေသာ စိတ္က်ေ၀ဒနာရွိသူမ်ားတြင္လည္း ေတြ႕ရတတ္ပါသည္။
အႏွစ္ခ်ဳပ္ဆုိရေသာ္ ရယ္ေမာျခင္းသည္ ေဆးတစ္ခြက္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုရေလာက္ေအာင္ က်န္းမာေရးအတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားမ်ားစြာ ရရွိေစပါသည္။
အေကာင္းျမင္ျခင္း၊ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနျခင္း၊ ဟာသကို ခံစားျခင္းတို႔ျဖင့္ တစ္ေန႔တာအခ်ိန္မ်ားအတြင္း ရယ္ေမာရသည့္ အခ်ိန္ပမာဏကို တိုးပြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။ တခစ္ခစ္ရယ္ျခင္း၊ တခိခိရယ္ျခင္း၊ တသိမ့္သိမ့္ရယ္ျခင္း၊ တ၀ါး၀ါးရယ္ျခင္း၊ အူလႈိက္သည္းလႈိက္ရယ္ျခင္း စသည့္ ရယ္နည္းမ်ိဳးစံုအနက္မွ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ နည္းလမ္းျဖင့္ ရယ္ေမာျခင္း၏ အက်ိဳးအျမတ္ကို ရယူႏိုင္ၾကပါေစဟု ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းေပးလိုက္ပါသည္။
M.B ေဒါက္တာ
Credit to Yangon Health Guide
ကြန္ပ်ဴတာေရွ႕ အထိုင္မ်ားေသာ ေယာက်္ားေလးမ်ား အ႐ိုးေပ်ာ့လာႏိုင္
ကြန္ပ်ဴတာေရွ႕ အထိုင္မ်ားေသာ ေယာက်္ားေလးမ်ား အ႐ိုးေပ်ာ့လာႏိုင္
ကြန္ပ်ဴတာ သို႔မဟုတ္ တယ္လီေဗးရွင္းကို အၾကည့္မ်ားတဲ့ အမ်ိဳးသားငယ္ေတြဟာ အ႐ိုးေပ်ာ့ျခင္းကို ၾကံဳေတြ႕လာရႏိုင္ၿပီး အ႐ိုးပြျခင္း၊ အ႐ိုးက်ိဳးျခင္းေတြကိုပါ ရင္ဆိုင္ရႏိုင္တယ္လို႔ ေနာ္ေ၀ႏိုင္ငံကျပဳလုပ္တဲ့ သုေတသနတစ္ခုက ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
အ႐ိုးတည္ေဆာက္ပံုဟာ ေမြးကင္းစကေန ဆယ္ေက်ာ္သက္ ေႏွာင္းပိုင္းအရြယ္အထိ ႀကီးထြားဖြံၿဖိဳး ေန တာျဖစ္ၿပီး ဆယ္ေက်ာ္သက္ အခ်ိန္ဟာ အရိုးႀကီးထြားဖြံျဖိဳးမႈႏႈန္းအျမင့္မားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ““ဒီအခ်ိန္ မွာ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားမရွိဘဲ တီဗြီ၊ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ဂိမ္းေတြမွာပဲ အခ်ိန္ကုန္မယ္ဆိုရင္ အ၀လြန္ျခင္းကိုသာမက အ႐ိုးက်န္းမာေရးကိုပါ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္””လို႔ ေနာ္ေ၀တကၠသိုလ္မွ သုေတသီ Anne Wintheru ေျပာၾကား ထားပါတယ္။
ေလ့လာမႈမွာ ေတြ႕ရွိရတာကေတာ့ ကြန္ပ်ဴတာအသံုးမ်ားတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြဟာ အ႐ိုးရဲ႕ဓာတ္သတၱဳ သိပ္သည္းဆ (Bone Mineral Density,BMD) က်ဆင္းလာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ အသက္ ၁၅ႏွစ္ ကေန ၁၈ႏွစ္အတြင္းရွိတဲ့ ေယာက်္ားေလးငယ္ ၄၈၄ဦးကို သုေတသန ျပဳၿပီးမွ ရရွိလာခဲ့တာျဖစ္ပါ တယ္။ ေလ့လာမႈမွာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အမ်ိဳးသားငယ္ေတြရဲ႕ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအဂၤါဖြံၿဖိဳးမႈ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အၫႊန္းကိန္း၊ အားလပ္ခ်ိန္မွာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈအေျခအေန၊ ေဆးလိပ္၊ ယမကာမွီ၀ဲမႈ ရွိ မရွိစတဲ့ အခ်က္ေတြကိုပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားခ့ဲပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကြန္ပ်ဴတာ၊ တီဗီြေတြေရွ႕မွာပဲ အခ်ိန္ကုန္မ်ား တဲ့ ေယာက်္ားေလးငယ္ေတြဟာ အ႐ိုးတြင္းဓာတ္သတၱဳသိပ္သည္းဆ နည္းေပမယ့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အၫႊန္းကိန္းကေတာ့ ၂ဆျမင့္ တက္ေနပါတယ္။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အရိုးပြေရာဂါေဖာင္ေဒးရွင္းရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ အသက္၅၀နဲ႔အထက္ အမ်ိဳးသား ၅ေယာက္မွာ ၁ေယာက္ဟာ အ႐ိုးပြျခင္းေၾကာင့္ အ႐ိုးက်ိဳးျခင္းကို ခံစားေနရတယ္လို႔ သိရွိရပါတယ္။
ကြန္ပ်ဴတာ သို႔မဟုတ္ တယ္လီေဗးရွင္းကို အၾကည့္မ်ားတဲ့ အမ်ိဳးသားငယ္ေတြဟာ အ႐ိုးေပ်ာ့ျခင္းကို ၾကံဳေတြ႕လာရႏိုင္ၿပီး အ႐ိုးပြျခင္း၊ အ႐ိုးက်ိဳးျခင္းေတြကိုပါ ရင္ဆိုင္ရႏိုင္တယ္လို႔ ေနာ္ေ၀ႏိုင္ငံကျပဳလုပ္တဲ့ သုေတသနတစ္ခုက ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
အ႐ိုးတည္ေဆာက္ပံုဟာ ေမြးကင္းစကေန ဆယ္ေက်ာ္သက္ ေႏွာင္းပိုင္းအရြယ္အထိ ႀကီးထြားဖြံၿဖိဳး ေန တာျဖစ္ၿပီး ဆယ္ေက်ာ္သက္ အခ်ိန္ဟာ အရိုးႀကီးထြားဖြံျဖိဳးမႈႏႈန္းအျမင့္မားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ““ဒီအခ်ိန္ မွာ လႈပ္လႈပ္ရွားရွားမရွိဘဲ တီဗြီ၊ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ဂိမ္းေတြမွာပဲ အခ်ိန္ကုန္မယ္ဆိုရင္ အ၀လြန္ျခင္းကိုသာမက အ႐ိုးက်န္းမာေရးကိုပါ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္””လို႔ ေနာ္ေ၀တကၠသိုလ္မွ သုေတသီ Anne Wintheru ေျပာၾကား ထားပါတယ္။
ေလ့လာမႈမွာ ေတြ႕ရွိရတာကေတာ့ ကြန္ပ်ဴတာအသံုးမ်ားတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြဟာ အ႐ိုးရဲ႕ဓာတ္သတၱဳ သိပ္သည္းဆ (Bone Mineral Density,BMD) က်ဆင္းလာတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ အသက္ ၁၅ႏွစ္ ကေန ၁၈ႏွစ္အတြင္းရွိတဲ့ ေယာက်္ားေလးငယ္ ၄၈၄ဦးကို သုေတသန ျပဳၿပီးမွ ရရွိလာခဲ့တာျဖစ္ပါ တယ္။ ေလ့လာမႈမွာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အမ်ိဳးသားငယ္ေတြရဲ႕ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအဂၤါဖြံၿဖိဳးမႈ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အၫႊန္းကိန္း၊ အားလပ္ခ်ိန္မွာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈအေျခအေန၊ ေဆးလိပ္၊ ယမကာမွီ၀ဲမႈ ရွိ မရွိစတဲ့ အခ်က္ေတြကိုပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားခ့ဲပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကြန္ပ်ဴတာ၊ တီဗီြေတြေရွ႕မွာပဲ အခ်ိန္ကုန္မ်ား တဲ့ ေယာက်္ားေလးငယ္ေတြဟာ အ႐ိုးတြင္းဓာတ္သတၱဳသိပ္သည္းဆ နည္းေပမယ့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အၫႊန္းကိန္းကေတာ့ ၂ဆျမင့္ တက္ေနပါတယ္။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အရိုးပြေရာဂါေဖာင္ေဒးရွင္းရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ အသက္၅၀နဲ႔အထက္ အမ်ိဳးသား ၅ေယာက္မွာ ၁ေယာက္ဟာ အ႐ိုးပြျခင္းေၾကာင့္ အ႐ိုးက်ိဳးျခင္းကို ခံစားေနရတယ္လို႔ သိရွိရပါတယ္။
ခရုသင္း (သို႔မဟုတ္) Leukoderma (Vitiligo)
ခရုသင္း (သို႔မဟုတ္) Leukoderma (Vitiligo)
ခရုသင္း လို႔ေခၚတဲ့ Vitiligo သို႔မဟုတ္ Leukoderma ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာ တိတိက်က် မသိေသးပါ။ ၆ဝ% က အလိုအေလ်ာက္ ေရာဂါျပီးစနစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ရျပီး၊ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္း အလုပ္ပ်က္တာနဲ႔လဲ ဆိုင္တဲ့သူေတြက ဆိုင္ပါတယ္။ မ်ိဳးရိုး လိုက္တတ္တာလဲ ေတြ႕ရတယ္။ အေရျပားကို အေရာင္ဆိုးေပးတဲ့ (ပင္ဂမင့္) ေခၚ ဆိုးေဆးပစၥည္း ခ်ိဳ႕ယြင္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြက္ျပီးျဖစ္ႏိုင္သလို တကုိယ္လံုးေလာက္ ျဖစ္သူေတြလဲရွိတယ္။ တဝက္ေလာက္က အသက္ ၂ဝ မတိုင္ခင္ ျဖစ္တယ္။ (မိုက္ကယ္ဂ်က္ဆင္) မွာလဲ ရွိခဲ့တာမို႔ ေရာဂါနာမည္ေတာင္ MJ Skin လို႔ ေျပာင္းေခၚၾကမလားဘဲ။ အေရျပား ေကာင္းေနဘို႔အတြက္ ဗီတာမင္ ဘီ၊ စီ၊ ေအ၊ (အဆင္ရွယ္-အမိုင္ႏိုအက္စစ္)ေခၚ ပရိုတင္း၊ ကယ္လ္စီယံ၊ မက္ဂနီဆီယံ၊ သြပ္ဓါတ္၊ ေၾကးဓါတ္ေတြ လိုပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္ရမွန္း မသိတဲ့ေရာဂါမွန္သမွ် ကုသနည္းေတြက ပိုမ်ားတတ္ပါတယ္။ အကြက္ေလးေလာက္ ျဖစ္တာဆိုရင္ အေပၚက ဆိုးေဆးေလး၊ မိတ္ကပ္ေလးနဲ႔ ဖံုးထားတာမ်ိဳးလုပ္ႏိုင္တယ္။ Makeup or other cosmetic camouflage ရုပ္ဖ်က္တာမ်ိဳးေပါ့။ အေပၚကေန (တက္တူး) ထိုးကြင္းမင္ေၾကာင္ ထိုးတဲ့သူလဲ ရွိတယ္။
မ်ားေသာအားျဖင့္ အေရျပား အထူးကု-ဆရာဝန္မ်ားက အားျပင္းတဲ့ Corticosteroid cream ပါတဲ့ေဆးေတြ ေပးပါတယ္။ တခါတေလ Phototherapy ေခၚတဲ့ အလင္းေရာင္နဲ႔ ကုတာမ်ိဳးလဲ လုပ္ပါတယ္။ ေနေရာင္မွာပါတဲ့ Long-wave ultraviolet (UVA) လွိဳင္းရွည္ ခရမ္းလြန္ ေရာင္ျခည္ကိုသံုးျပီး ကုတာပါ။ Psoralen ဆိုတာနဲ႔ တြဲေပးတာမို႔ PUVA လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒါမပါတဲ့ UVB Narrowband lamps (without Psoralen) နည္းကိုလဲ သံုးတာရွိေသးတယ္။ Psoralen စားေဆး ၁-၂ နာရီ ေစာတိုက္ရတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ လိမ္းေဆးကို နာရီဝက္ၾကိဳလိမ္းေစရတယ္။ အခုပိုသံုးေနတာက UVB Narrowband light at a wavelength of 311-313 nanometers ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ Immunomodulator ေခၚတဲ့ Protopic and Elidel လိမ္းေဆးေတြကိုပါ အဲဒီ UVB Narrowband နည္းနဲ႕ တြဲေပးပါတယ္။ ေနာက္တနည္းကေတာ့ 20% Monobenzone ကိုေပးတယ္။
Chemical depigmentation လို႔ ေခၚတယ္။ ၂ဝဝ၃ တံုးက အိႏၵိယမွာ Ginkgo biloba ကို ပါးစပ္ကေနေပးတာ ၂၅%မွာ သက္သာတာေတြ႕ရတယ္။ (ဂ်င္ခို) ဆိုတာ ေပ ၅ဝ-၁ဝဝ ရွည္၊ ႏွစ္ရွည္ခံ အရိပ္ရအပင္ၾကီးမ်ိဳးပါ။ တရုပ္လို (ယင္ဇင္း) လို႔ ေခၚပါတယ္။ မွတ္ဥာဏ္တိုးေစတယ္ဆိုျပီး Alzheimer's Disease ဦးေႏွာက္ေရာဂါေတြမွာလဲ သံုးပါတယ္။ အေရျပား အစားထိုးနည္းလဲ သံုးေသးတယ္။ တင္ပါးက အေရာင္သဘာဝအတိုင္းရွိတဲ့ အေရျပားထဲက ပါးပါးေလးယူ၊ Melanocytes ဆိုတာကို ခြဲထုတ္ယူျပီး Ablated with a medical laser ေဆးေလဆာလို႔ေခၚတာနဲ႔လုပ္ျပီး အစားထိုးတာပါ။ ၃ ပတ္ၾကာရင္ UV light ကို ၂ လတိတိ ေတြ႔ေပးရပါသတဲ့။ ၇၃%-၈၄% ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ၂ဝဝ၄ သုေတသနက ဆိုပါတယ္။
၂ဝဝ၈ ေစာေစာပိုင္း သုေတသနအရ Black pepper ငရုတ္ေကာင္းကရတဲ့ Piperine ကို UV therapy နဲ႔တြဲတာ အက်ိဳးမ်ားေၾကာင္း သိရျပန္တယ္။ (အြန္လိုင္း) ေၾကညာေတြမွာ ခရုသင္း အတြက္ - 1. Vitises Capsules Price: $80.00 2. Free Aminos - 100 veg caps - Nutricology Price: $16.90 3. Original 10 piece super value Smart Cover-Up Kit -- "Light" Price: $29.75 4. Fenalderm Capsules Price: $105.00 5. Prograf (Tacrolimus) 6. Kalawalla for Psoriasis, Vitiligo, Dermatitis & Multiple Sclerosis (120 Capsules) 7. Kalawalla Polypodium leucotomos 50:1 standardized extract 8. Anti-Vitiligo Oil is a natural herbal recipe for re-pigmentation in vitiligo 9. Skin Laser = Upto 100 cm2 of white patch treatable in one sitting 10. MONOBENZONE – Benoquin 11. METHOXSALEN - Oxsoralen 12. TREATMENT OF VITILIGO WITH CHINESE HERBS (Compound Tablet of Tribulus, Recipe by physician Yang Hengyu, Shou Wu Decoction, External Treatment) ဆိုျပီး ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရိုးရိုးသားသားေျပာရရင္ ကုသနည္းေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈကိုေမးရင္ ေျဖဘို႔ခက္ပါတယ္။
Written by Dr. တင့္ေဆြ
ခရုသင္း လို႔ေခၚတဲ့ Vitiligo သို႔မဟုတ္ Leukoderma ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာ တိတိက်က် မသိေသးပါ။ ၆ဝ% က အလိုအေလ်ာက္ ေရာဂါျပီးစနစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ရျပီး၊ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္း အလုပ္ပ်က္တာနဲ႔လဲ ဆိုင္တဲ့သူေတြက ဆိုင္ပါတယ္။ မ်ိဳးရိုး လိုက္တတ္တာလဲ ေတြ႕ရတယ္။ အေရျပားကို အေရာင္ဆိုးေပးတဲ့ (ပင္ဂမင့္) ေခၚ ဆိုးေဆးပစၥည္း ခ်ိဳ႕ယြင္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြက္ျပီးျဖစ္ႏိုင္သလို တကုိယ္လံုးေလာက္ ျဖစ္သူေတြလဲရွိတယ္။ တဝက္ေလာက္က အသက္ ၂ဝ မတိုင္ခင္ ျဖစ္တယ္။ (မိုက္ကယ္ဂ်က္ဆင္) မွာလဲ ရွိခဲ့တာမို႔ ေရာဂါနာမည္ေတာင္ MJ Skin လို႔ ေျပာင္းေခၚၾကမလားဘဲ။ အေရျပား ေကာင္းေနဘို႔အတြက္ ဗီတာမင္ ဘီ၊ စီ၊ ေအ၊ (အဆင္ရွယ္-အမိုင္ႏိုအက္စစ္)ေခၚ ပရိုတင္း၊ ကယ္လ္စီယံ၊ မက္ဂနီဆီယံ၊ သြပ္ဓါတ္၊ ေၾကးဓါတ္ေတြ လိုပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္ရမွန္း မသိတဲ့ေရာဂါမွန္သမွ် ကုသနည္းေတြက ပိုမ်ားတတ္ပါတယ္။ အကြက္ေလးေလာက္ ျဖစ္တာဆိုရင္ အေပၚက ဆိုးေဆးေလး၊ မိတ္ကပ္ေလးနဲ႔ ဖံုးထားတာမ်ိဳးလုပ္ႏိုင္တယ္။ Makeup or other cosmetic camouflage ရုပ္ဖ်က္တာမ်ိဳးေပါ့။ အေပၚကေန (တက္တူး) ထိုးကြင္းမင္ေၾကာင္ ထိုးတဲ့သူလဲ ရွိတယ္။
မ်ားေသာအားျဖင့္ အေရျပား အထူးကု-ဆရာဝန္မ်ားက အားျပင္းတဲ့ Corticosteroid cream ပါတဲ့ေဆးေတြ ေပးပါတယ္။ တခါတေလ Phototherapy ေခၚတဲ့ အလင္းေရာင္နဲ႔ ကုတာမ်ိဳးလဲ လုပ္ပါတယ္။ ေနေရာင္မွာပါတဲ့ Long-wave ultraviolet (UVA) လွိဳင္းရွည္ ခရမ္းလြန္ ေရာင္ျခည္ကိုသံုးျပီး ကုတာပါ။ Psoralen ဆိုတာနဲ႔ တြဲေပးတာမို႔ PUVA လို႔ေခၚပါတယ္။ အဲဒါမပါတဲ့ UVB Narrowband lamps (without Psoralen) နည္းကိုလဲ သံုးတာရွိေသးတယ္။ Psoralen စားေဆး ၁-၂ နာရီ ေစာတိုက္ရတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ လိမ္းေဆးကို နာရီဝက္ၾကိဳလိမ္းေစရတယ္။ အခုပိုသံုးေနတာက UVB Narrowband light at a wavelength of 311-313 nanometers ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ Immunomodulator ေခၚတဲ့ Protopic and Elidel လိမ္းေဆးေတြကိုပါ အဲဒီ UVB Narrowband နည္းနဲ႕ တြဲေပးပါတယ္။ ေနာက္တနည္းကေတာ့ 20% Monobenzone ကိုေပးတယ္။
Chemical depigmentation လို႔ ေခၚတယ္။ ၂ဝဝ၃ တံုးက အိႏၵိယမွာ Ginkgo biloba ကို ပါးစပ္ကေနေပးတာ ၂၅%မွာ သက္သာတာေတြ႕ရတယ္။ (ဂ်င္ခို) ဆိုတာ ေပ ၅ဝ-၁ဝဝ ရွည္၊ ႏွစ္ရွည္ခံ အရိပ္ရအပင္ၾကီးမ်ိဳးပါ။ တရုပ္လို (ယင္ဇင္း) လို႔ ေခၚပါတယ္။ မွတ္ဥာဏ္တိုးေစတယ္ဆိုျပီး Alzheimer's Disease ဦးေႏွာက္ေရာဂါေတြမွာလဲ သံုးပါတယ္။ အေရျပား အစားထိုးနည္းလဲ သံုးေသးတယ္။ တင္ပါးက အေရာင္သဘာဝအတိုင္းရွိတဲ့ အေရျပားထဲက ပါးပါးေလးယူ၊ Melanocytes ဆိုတာကို ခြဲထုတ္ယူျပီး Ablated with a medical laser ေဆးေလဆာလို႔ေခၚတာနဲ႔လုပ္ျပီး အစားထိုးတာပါ။ ၃ ပတ္ၾကာရင္ UV light ကို ၂ လတိတိ ေတြ႔ေပးရပါသတဲ့။ ၇၃%-၈၄% ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ၂ဝဝ၄ သုေတသနက ဆိုပါတယ္။
၂ဝဝ၈ ေစာေစာပိုင္း သုေတသနအရ Black pepper ငရုတ္ေကာင္းကရတဲ့ Piperine ကို UV therapy နဲ႔တြဲတာ အက်ိဳးမ်ားေၾကာင္း သိရျပန္တယ္။ (အြန္လိုင္း) ေၾကညာေတြမွာ ခရုသင္း အတြက္ - 1. Vitises Capsules Price: $80.00 2. Free Aminos - 100 veg caps - Nutricology Price: $16.90 3. Original 10 piece super value Smart Cover-Up Kit -- "Light" Price: $29.75 4. Fenalderm Capsules Price: $105.00 5. Prograf (Tacrolimus) 6. Kalawalla for Psoriasis, Vitiligo, Dermatitis & Multiple Sclerosis (120 Capsules) 7. Kalawalla Polypodium leucotomos 50:1 standardized extract 8. Anti-Vitiligo Oil is a natural herbal recipe for re-pigmentation in vitiligo 9. Skin Laser = Upto 100 cm2 of white patch treatable in one sitting 10. MONOBENZONE – Benoquin 11. METHOXSALEN - Oxsoralen 12. TREATMENT OF VITILIGO WITH CHINESE HERBS (Compound Tablet of Tribulus, Recipe by physician Yang Hengyu, Shou Wu Decoction, External Treatment) ဆိုျပီး ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရိုးရိုးသားသားေျပာရရင္ ကုသနည္းေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈကိုေမးရင္ ေျဖဘို႔ခက္ပါတယ္။
Written by Dr. တင့္ေဆြ
ၾကက္ဟင္းခါးပင္၏ က်န္းမာေရးစြမ္းပကား
ၾကက္ဟင္းခါးပင္၏ က်န္းမာေရးစြမ္းပကား
ေဆးဖက္၀င္ ၾကက္ဟင္းခါးသီး
ျကက္ဟင္းခါးသီးဟာ ခါးေပမယ့္ ေဆးစြမ္းပါတယ္
ၾကက္ဟင္းခါး သီးကို ၾကိဳက္တဲ့ သူေတြက နည္းေတာ့ ေရးရမွာေတာင္ နည္းနည္းေၾကာက္တယ္။
ဒါေပမယ့္လည္း ၾကိဳက္တဲ့သူေတြ အတြက္ ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွ ရရိွနိုင္တဲ့ က်န္းမာေရး အက်ိဳး
ေက်းဇူးေတြကို မွ်ေဝလိုက္ ရပါတယ္။
ၾကက္ဟင္းခါး သီးဟာ ဆုိရင္ ေၾကာ္စား၍လည္း ရတယ္ ေနာက္ျပီး ျပဳတ္ျပီး ငပိခ်က္နဲ႔လည္း
တို႔စားလို႔လည္း ရတယ္ အျခားေသာ အရာေတြနဲ႔လည္း ေရာေနွာကာ စားလို႔ ရပါတယ္။
ၾကက္ဟင္းခါးသီးဟာ ကာလဝမ္္းေရာဂါ အတြက္ ေကာင္းမြန္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အရက္နာ က်ျခင္္းနွင့္
လိပ္ေခါင္းေရာဂါကို သက္သာေစနိုင္ ပါတယ္။
ဆီီးခ်ိဳေရာဂါကိုလည္း ကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့ အျပင္ စြမ္းအင္လည္း တိုးေစနိုင္ပါတယ္။
ေသြးျပႆနာ မ်ားအတြက္ ေကာင္းမြန္ျပီး ကိိုုယ္ခံစြမ္္းအား ေကာင္္းမြန္ေစနိုင္ေၾကာင္း
သိရပါတယ္။
ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားကိုလဲ ႏွိမ္နင္းႏိုင္စြမ္း႐ွိ၍ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။
အသက္ရႈက်ပ္သူမ်ား အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ျပႆနာမ်ား အတြက္ ေကာင္းမြန္ပါတယ္။
ၾကက္ဟင္းခါးပင္၏ က်န္းမာေရးစြမ္းပကား
***************************
ခါးသက္သက္ အရသာရွိတဲ႕ ၾကက္ဟင္းခါးသီးဟာ အပူပိုင္း စိုစြတ္တဲ့ရာသီမွာ ေပါက္ေလ့ရွိၿပီး အဓိကအားျဖင့္ အာရွတိုင္းျပည္ေတြနဲ႔ ေတာင္အေမရိကေတြမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အရသာက ခါးသက္တယ္ဆိုေပမယ့္ ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွာ က်န္းမာေရး အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။
အာဟာရတန္ဖိုး
ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွာ ကယ္လိုရီပါ ဝင္မႈ အလြန္ေလ်ာ့နည္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တန္ဖိုးရွိတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြ အမ်ား အျပား ပါဝင္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ B1 ၊ B2 နဲ႔ B3၊ ဗီတာမင္ စီ၊ မဂၢနီဆီယမ္၊ ေဖာ လစ္အက္စစ္၊ ဇင့္(သြပ္)၊ ေဖာ့စ္ဖရပ္စ္၊ မဂၢနိစ္နဲ႔ အမွ်င္ဓာတ္တို႔ ေကာင္းစြာ ပါ ဝင္ေနပါတယ္။ သံဓာတ္ပါဝင္မႈ မ်ားၿပီး ဘီတာကယ္႐ိုတင္းပါဝင္မႈဟာ ပန္းေဂၚဖီ စိမ္းထက္ ႏွစ္ဆ၊ ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္ မႈက ဟင္းႏုနယ္ရြက္ထက္ ႏွစ္ဆနဲ႔ ပို တက္စီယမ္ပါဝင္မႈက ငွက္ေပ်ာသီးထက္ ႏွစ္ဆ အသီးသီး ပါဝင္ေနပါတယ္။ ၾကက္ ဟင္းခါးသီးမွာ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ ကို က်ေစတဲ့ အာနိသင္ရွိသလို Polypeptide P လို႔ေခၚတဲ့ အင္ဆူလင္လို ျဒပ္ ေပါင္းတစ္မ်ိဳးလည္း ပါဝင္တာေၾကာင့္ ဆီး ခ်ိဳေရာဂါရွိသူတခ်ိဳ႕အတြက္ ေကာင္းက်ိဳး ရွိေၾကာင္း ေလ့လာသူေတြက ဆိုပါတယ္။
က်န္းမာေရး အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား
(၁) ေသြးျပႆနာမ်ား
ၾကက္ဟင္းခါးသီးအရည္ဟာ ေသြး ဆိပ္သင့္တာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အနာနဲ႔ ယား ယံမႈေတြကို ကုသရာမွာ အလြန္အက်ိဳး ေက်းဇူးမ်ားပါတယ္။ လတ္ဆတ္တဲ့ ၾကက္ ဟင္းခါးသီးအရည္ကို သံပရာရည္နဲ႔ ေရာကာ အစာမရွိခ်ိန္ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ငံုၿပီး ေန႔စဥ္ေသာက္ေပးရင္ ၄-၆လ အ ၾကာမွာ သိသာတဲ့ တိုးတက္မႈကို ေတြ႕ရပါ တယ္။
(၂) ကာလဝမ္္းးေရာဂါ
ကာလဝမ္းေရာဂါ အေစာပိုင္းအ ဆင့္မွာ ႀကိတ္ေျခထားတဲ့ ၾကက္ဟင္းခါး ရြက္ လက္ဖက္စားဇြန္း ႏွစ္ဇြန္းနဲ႔ ၾကက္ သြန္နီအရည္ လက္ဖက္စားဇြန္း ႏွစ္ဇြန္း၊ သံပရာရည္ လက္ဖက္စားဇြန္း တစ္ဇြန္း တို႔ကို ဆတူေရာၿပီး ေန႔စဥ္ ေသာက္ေပး ပါ။
(၃) အမ်ိဳးအစား
(၂) ဆီီးးခ်ိဳေရာဂါ
ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွာ ပါတဲ့ အပင္ ထြက္အင္ဆူလင္ဟာ ဆီးနဲ႔ ေသြးထဲက သၾကားဓာတ္ကို ေလ်ာ့က်ေစတဲ့ အက်ိဳး ေက်းဇူး ရွိပါတယ္။ ၾကက္ဟင္းခါးသီးဟာ ေသြးတြင္း အင္ဆူလင္အဆင့္ကို တိုးေစ တာမ်ိဳး မရွိဘဲ ဂလူးကို႔စ္ခံႏိုင္ရည္ရွိမႈကို သိသိသာသာ ေကာင္းမြန္ေစတာ ျဖစ္ပါ တယ္။
(၄) စြမ္းအင္
ၾကက္ဟင္းခါးသီး အရည္ကို ပံုမွန္ ေသာက္ေပးတာေၾကာင့္ စြမ္းအင္နဲ႔ သက္ လံုကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ႏွစ္ႏွစ္ ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အိပ္ေမာက်ေစပါတယ္။
(၅) မ်က္စိျပႆနာမ်ား
ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွာ ဘီတာကယ္႐ို တင္းနဲ႔ တျခားအာနိသင္ေတြ ပါဝင္မႈ ျမင့္ မားတာေၾကာင့္ မ်က္စိျပႆနာေတြကို ကင္းေဝးေစၿပီး အျမင္အာ႐ံုကို တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။
(၆) အရက္နာက်ျခင္္း
ၾကက္ဟင္းခါးသီးအရည္ဟာ အ ရက္နာက်တဲ့ ေဝဒနာကို ကုသရာမွာ ေကာင္းက်ိဳး ရွိပါတယ္။ အရက္ေသာက္ တာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အသည္းေဝဒနာ ေတြကို ျပဳျပင္ေပးၿပီး အသည္းကို သန္႔ စင္ေစပါတယ္။
(၇) ကိိုုယ္ခံစြမ္္းအား ေကာင္္းမြန္ျခင္း
ၾကက္ဟင္းခါးသီးအရည္ဟာ ကိုယ္ ခံစြမ္းအားစနစ္ကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ တည္ေဆာက္ေပးၿပီး ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ေရာဂါ တြန္းလွန္ႏိုင္စြမ္းကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။
(၈) လိပ္ေခါင္း
ၾကက္ဟင္းခါးရြက္ကရတဲ့ အရည္ လက္ဖက္စားဇြန္း သံုးဇြန္းကို ေထာပတ္၊ ႏို႔ တစ္ဖန္ခြက္နဲ႔ ေရာကာ နံနက္တိုင္း အစာမရွိခ်ိန္မွာ ေသာက္ေပးရင္ တစ္လအၾကာမွာ သက္သာသြားပါလိမ့္မယ္။ လိပ္ေခါင္းက နာက်င္ေနရင္ ၾကက္ဟင္းခါးပင္ရဲ႕ အျမစ္ကို ေစးပ်စ္ေအာင္ ႀကိတ္ၿပီး လိပ္ေခါင္းေပၚမွာ အုပ္ေပးပါ။
(၉) ဆိိုုုးရီးေယးစစ္အေရျပားအနာ
ၾကက္ဟင္းခါးရြက္အရည္ကို ပံုမွန္ ေသာက္ေပးရင္ ဆိုးရီးေယးစစ္နဲ႔ တျခား ဖန္းဂပ္စ္မိႈစြဲတဲ့ အေရျပားအနာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။
(၁၀) အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ျပႆနာမ်ား
လတ္ဆတ္တဲ့ ၾကက္ဟင္းခါးသီး အရည္ ႏွစ္ေအာင္စနဲ႔ ေရေရာထားတဲ့ ပ်ားရည္တစ္ခြက္ကို ေရာေသာက္ေပးရင္ ပန္းနာရင္က်ပ္၊ ေလျပြန္ေရာင္တာ စတဲ့ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေဝဒနာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။ သတိျပဳရန္ ဆီးခ်ိဳကုသေဆးေသာက္ေနတဲ့ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြအေနနဲ႔ ၾကက္ဟင္းခါးအရည္ မေသာက္ခင္ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ ၾကက္ဟင္းခါးသီးကို အလြန္အမင္း စားေသာက္တာမ်ိဳး ေရွာင္သင့္ပါတယ္။
Ref က်န္းမာေရး website မ်ားမွ စုစည္းမႈ
ေဆးဖက္၀င္ ၾကက္ဟင္းခါးသီး
ျကက္ဟင္းခါးသီးဟာ ခါးေပမယ့္ ေဆးစြမ္းပါတယ္
ၾကက္ဟင္းခါး သီးကို ၾကိဳက္တဲ့ သူေတြက နည္းေတာ့ ေရးရမွာေတာင္ နည္းနည္းေၾကာက္တယ္။
ဒါေပမယ့္လည္း ၾကိဳက္တဲ့သူေတြ အတြက္ ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွ ရရိွနိုင္တဲ့ က်န္းမာေရး အက်ိဳး
ေက်းဇူးေတြကို မွ်ေဝလိုက္ ရပါတယ္။
ၾကက္ဟင္းခါး သီးဟာ ဆုိရင္ ေၾကာ္စား၍လည္း ရတယ္ ေနာက္ျပီး ျပဳတ္ျပီး ငပိခ်က္နဲ႔လည္း
တို႔စားလို႔လည္း ရတယ္ အျခားေသာ အရာေတြနဲ႔လည္း ေရာေနွာကာ စားလို႔ ရပါတယ္။
ၾကက္ဟင္းခါးသီးဟာ ကာလဝမ္္းေရာဂါ အတြက္ ေကာင္းမြန္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အရက္နာ က်ျခင္္းနွင့္
လိပ္ေခါင္းေရာဂါကို သက္သာေစနိုင္ ပါတယ္။
ဆီီးခ်ိဳေရာဂါကိုလည္း ကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့ အျပင္ စြမ္းအင္လည္း တိုးေစနိုင္ပါတယ္။
ေသြးျပႆနာ မ်ားအတြက္ ေကာင္းမြန္ျပီး ကိိုုယ္ခံစြမ္္းအား ေကာင္္းမြန္ေစနိုင္ေၾကာင္း
သိရပါတယ္။
ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားကိုလဲ ႏွိမ္နင္းႏိုင္စြမ္း႐ွိ၍ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။
အသက္ရႈက်ပ္သူမ်ား အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ျပႆနာမ်ား အတြက္ ေကာင္းမြန္ပါတယ္။
ၾကက္ဟင္းခါးပင္၏ က်န္းမာေရးစြမ္းပကား
***************************
ခါးသက္သက္ အရသာရွိတဲ႕ ၾကက္ဟင္းခါးသီးဟာ အပူပိုင္း စိုစြတ္တဲ့ရာသီမွာ ေပါက္ေလ့ရွိၿပီး အဓိကအားျဖင့္ အာရွတိုင္းျပည္ေတြနဲ႔ ေတာင္အေမရိကေတြမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အရသာက ခါးသက္တယ္ဆိုေပမယ့္ ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွာ က်န္းမာေရး အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။
အာဟာရတန္ဖိုး
ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွာ ကယ္လိုရီပါ ဝင္မႈ အလြန္ေလ်ာ့နည္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တန္ဖိုးရွိတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြ အမ်ား အျပား ပါဝင္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ B1 ၊ B2 နဲ႔ B3၊ ဗီတာမင္ စီ၊ မဂၢနီဆီယမ္၊ ေဖာ လစ္အက္စစ္၊ ဇင့္(သြပ္)၊ ေဖာ့စ္ဖရပ္စ္၊ မဂၢနိစ္နဲ႔ အမွ်င္ဓာတ္တို႔ ေကာင္းစြာ ပါ ဝင္ေနပါတယ္။ သံဓာတ္ပါဝင္မႈ မ်ားၿပီး ဘီတာကယ္႐ိုတင္းပါဝင္မႈဟာ ပန္းေဂၚဖီ စိမ္းထက္ ႏွစ္ဆ၊ ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္ မႈက ဟင္းႏုနယ္ရြက္ထက္ ႏွစ္ဆနဲ႔ ပို တက္စီယမ္ပါဝင္မႈက ငွက္ေပ်ာသီးထက္ ႏွစ္ဆ အသီးသီး ပါဝင္ေနပါတယ္။ ၾကက္ ဟင္းခါးသီးမွာ ေသြးတြင္း သၾကားဓာတ္ ကို က်ေစတဲ့ အာနိသင္ရွိသလို Polypeptide P လို႔ေခၚတဲ့ အင္ဆူလင္လို ျဒပ္ ေပါင္းတစ္မ်ိဳးလည္း ပါဝင္တာေၾကာင့္ ဆီး ခ်ိဳေရာဂါရွိသူတခ်ိဳ႕အတြက္ ေကာင္းက်ိဳး ရွိေၾကာင္း ေလ့လာသူေတြက ဆိုပါတယ္။
က်န္းမာေရး အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား
(၁) ေသြးျပႆနာမ်ား
ၾကက္ဟင္းခါးသီးအရည္ဟာ ေသြး ဆိပ္သင့္တာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အနာနဲ႔ ယား ယံမႈေတြကို ကုသရာမွာ အလြန္အက်ိဳး ေက်းဇူးမ်ားပါတယ္။ လတ္ဆတ္တဲ့ ၾကက္ ဟင္းခါးသီးအရည္ကို သံပရာရည္နဲ႔ ေရာကာ အစာမရွိခ်ိန္ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ငံုၿပီး ေန႔စဥ္ေသာက္ေပးရင္ ၄-၆လ အ ၾကာမွာ သိသာတဲ့ တိုးတက္မႈကို ေတြ႕ရပါ တယ္။
(၂) ကာလဝမ္္းးေရာဂါ
ကာလဝမ္းေရာဂါ အေစာပိုင္းအ ဆင့္မွာ ႀကိတ္ေျခထားတဲ့ ၾကက္ဟင္းခါး ရြက္ လက္ဖက္စားဇြန္း ႏွစ္ဇြန္းနဲ႔ ၾကက္ သြန္နီအရည္ လက္ဖက္စားဇြန္း ႏွစ္ဇြန္း၊ သံပရာရည္ လက္ဖက္စားဇြန္း တစ္ဇြန္း တို႔ကို ဆတူေရာၿပီး ေန႔စဥ္ ေသာက္ေပး ပါ။
(၃) အမ်ိဳးအစား
(၂) ဆီီးးခ်ိဳေရာဂါ
ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွာ ပါတဲ့ အပင္ ထြက္အင္ဆူလင္ဟာ ဆီးနဲ႔ ေသြးထဲက သၾကားဓာတ္ကို ေလ်ာ့က်ေစတဲ့ အက်ိဳး ေက်းဇူး ရွိပါတယ္။ ၾကက္ဟင္းခါးသီးဟာ ေသြးတြင္း အင္ဆူလင္အဆင့္ကို တိုးေစ တာမ်ိဳး မရွိဘဲ ဂလူးကို႔စ္ခံႏိုင္ရည္ရွိမႈကို သိသိသာသာ ေကာင္းမြန္ေစတာ ျဖစ္ပါ တယ္။
(၄) စြမ္းအင္
ၾကက္ဟင္းခါးသီး အရည္ကို ပံုမွန္ ေသာက္ေပးတာေၾကာင့္ စြမ္းအင္နဲ႔ သက္ လံုကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ႏွစ္ႏွစ္ ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အိပ္ေမာက်ေစပါတယ္။
(၅) မ်က္စိျပႆနာမ်ား
ၾကက္ဟင္းခါးသီးမွာ ဘီတာကယ္႐ို တင္းနဲ႔ တျခားအာနိသင္ေတြ ပါဝင္မႈ ျမင့္ မားတာေၾကာင့္ မ်က္စိျပႆနာေတြကို ကင္းေဝးေစၿပီး အျမင္အာ႐ံုကို တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။
(၆) အရက္နာက်ျခင္္း
ၾကက္ဟင္းခါးသီးအရည္ဟာ အ ရက္နာက်တဲ့ ေဝဒနာကို ကုသရာမွာ ေကာင္းက်ိဳး ရွိပါတယ္။ အရက္ေသာက္ တာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အသည္းေဝဒနာ ေတြကို ျပဳျပင္ေပးၿပီး အသည္းကို သန္႔ စင္ေစပါတယ္။
(၇) ကိိုုယ္ခံစြမ္္းအား ေကာင္္းမြန္ျခင္း
ၾကက္ဟင္းခါးသီးအရည္ဟာ ကိုယ္ ခံစြမ္းအားစနစ္ကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ တည္ေဆာက္ေပးၿပီး ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ေရာဂါ တြန္းလွန္ႏိုင္စြမ္းကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။
(၈) လိပ္ေခါင္း
ၾကက္ဟင္းခါးရြက္ကရတဲ့ အရည္ လက္ဖက္စားဇြန္း သံုးဇြန္းကို ေထာပတ္၊ ႏို႔ တစ္ဖန္ခြက္နဲ႔ ေရာကာ နံနက္တိုင္း အစာမရွိခ်ိန္မွာ ေသာက္ေပးရင္ တစ္လအၾကာမွာ သက္သာသြားပါလိမ့္မယ္။ လိပ္ေခါင္းက နာက်င္ေနရင္ ၾကက္ဟင္းခါးပင္ရဲ႕ အျမစ္ကို ေစးပ်စ္ေအာင္ ႀကိတ္ၿပီး လိပ္ေခါင္းေပၚမွာ အုပ္ေပးပါ။
(၉) ဆိိုုုးရီးေယးစစ္အေရျပားအနာ
ၾကက္ဟင္းခါးရြက္အရည္ကို ပံုမွန္ ေသာက္ေပးရင္ ဆိုးရီးေယးစစ္နဲ႔ တျခား ဖန္းဂပ္စ္မိႈစြဲတဲ့ အေရျပားအနာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။
(၁၀) အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ျပႆနာမ်ား
လတ္ဆတ္တဲ့ ၾကက္ဟင္းခါးသီး အရည္ ႏွစ္ေအာင္စနဲ႔ ေရေရာထားတဲ့ ပ်ားရည္တစ္ခြက္ကို ေရာေသာက္ေပးရင္ ပန္းနာရင္က်ပ္၊ ေလျပြန္ေရာင္တာ စတဲ့ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း ေဝဒနာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။ သတိျပဳရန္ ဆီးခ်ိဳကုသေဆးေသာက္ေနတဲ့ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူေတြအေနနဲ႔ ၾကက္ဟင္းခါးအရည္ မေသာက္ခင္ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ ၾကက္ဟင္းခါးသီးကို အလြန္အမင္း စားေသာက္တာမ်ိဳး ေရွာင္သင့္ပါတယ္။
Ref က်န္းမာေရး website မ်ားမွ စုစည္းမႈ
HIV ပုိး ရွိႏုိင္မွန္း သိႏုိင္တဲ့ လကၡဏာမ်ား
HIV ပုိး ရွိႏုိင္မွန္း သိႏုိင္တဲ့ လကၡဏာမ်ား
ခႏၶာကုိယ္ထဲကုိ HIV ပုိး ၀င္ေရာက္ခံသူေတြရဲ႕ ၄၀% မွ ၉၀% ဟာ တစ္လမွ ႏွစ္လအတြင္း Acute retroviral syndrome လုိ႔ေခၚတဲ့ တုပ္ေကြးေရာဂါလုိမ်ဳိး လကၡဏာျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ တခါတရံမွာ HIV ေရာဂါပုိး ၀င္တဲ့ လကၡဏာဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဒါမွမဟုတ္ ဆယ္စုႏွစ္ ထိေတာင္ မေပၚေပါက္ပဲ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ HIV ေရာဂါပုိးရွိေနသူ ငါးေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ႏႈန္းဟာ သူတုိ႔မွာ ပုိးရွိမွန္း မသိၾကပါဘူး။ ပုိးရွိမရွိ ေသြးစစ္ေဆးၾကည့္ဖုိ႔က အေရးႀကီးပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ မိမိ အိမ္ေထာင္ဖက္အေပၚ သစၥာမရွိဘဲ အျခားသူေတြနဲ႔ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈ ျပဳသူေတြနဲ႔ မူးယစ္ေဆးကုိ အေၾကာေဆးအျဖစ္ ထုိးသြင္းသူအေနနဲ႔ HIV ပုိးအတြက္ စစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ဖုိ႔က လုိအပ္ပါတယ္။ ေအာက္ပါတုိ႔ဟာ HIV ပုိး ရွိႏုိင္မွန္းသိႏုိင္တဲ့ လကၡဏာ တစ္ခ်ဳိ႕ပါ။
၁။ အဖ်ားရွိျခင္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္တဲ့ ပထမဦးဆုံ လကၡဏာအေနနဲ႔ အဖ်ားရွိတာပါ။ 102 ံ ေလာက္ထိရွိ တတ္ပါတယ္။
ေမာပန္းတာ၊ အက်ိတ္ေရာင္တာနဲ႔ လည္ေခ်ာင္းနာတာေတြပါ တဲြၿပီး ျဖစ္တတ္ ပါတယ္။ ဗုိင္းရပ္စ္ ပုိးဟာ ေသြးအတြင္းေရႊ႕လ်ားေနၿပီး အမ်ားအျပား ေပါက္ဖြားလာတဲ့အခါ ခုခံအားစနစ္တုံ႔ျပန္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚတဲ့ လကၡဏာပါ။
၂။ ေမာပန္းျခင္း ခုခံအားစနစ္ရဲ႕ တုံ႔ျပန္မႈေၾကာင့္ ေမာပန္းတဲ့ေ၀ဒနာ ခံစားရႏုိင္ပါတယ္။ ေမာပန္းတာဟာ HIV ပုိးရွိတဲ့ ပထမနဲ႔ ေနာက္ဆုံး လကၡဏာလဲ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
၃။ ၾကြက္သားနဲ႔ အဆစ္ေတြ နာက်င္ကုိက္ခဲျခင္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္တဲ့ လကၡဏာဟာ တုပ္ေကြးနဲ႔ မွားယြင္းတတ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံမွာ ကာလသားေရာဂါ သုိ႔မဟုတ္ အသည္းေရာင္ေရာဂါနဲ႔လဲ မွားယြင္းတတ္ပါတယ္။ အဲဒီေရာဂါေတြ အားလုံးမွာ အဆစ္နဲ႔ ၾကြက္သား ကုိက္ခဲနာက်င္တာ၊ အက်ိတ္ေတြ ေရာင္တာေတြ ျဖစ္ေပၚတတ္လုိ႔ပါ။ ခႏၶာကုိယ္တြင္း ပုိး၀င္ေရာက္တာေၾကာင့္ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈေၾကာင့္ အက်ိတ္ေရာင္တာ ျဖစ္ၿပီး မ်ားေသာအားျဖင့္ လည္ပင္း၊ ခ်ဳိင္းနဲ႔ ေပါင္ၿခံေနရာက အက်ိတ္ေတြမွာ ေရာင္ရမ္းေနတတ္ပါတယ္။
၄။ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ ေခါင္းကုိက္ျခင္း လည္ေခ်ာင္းနာတာနဲ႔ ေခါင္းကုိက္တာဟာလည္း အက်ိတ္ေရာင္တာလုိပဲ HIV ပိုး၀င္ေရာက္တဲ့ တျခားလကၡဏာပါ။
၅။ အေရျပားတြင္ အဖုအပိမ့္ေပါက္ျခင္း အေရျပားမွာ အဖုအပိမ့္ေပါက္တာဟာလည္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္တဲ့ ေစာေစာစီးစီး လကၡဏာ ဒါမွမဟုတ္ ေနာက္က်တဲ့ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ျပည္တည္နာလုိမ်ဳိး အနာေတြဟာ လက္ေမာင္းနဲ႔ ခႏၶာကုိယ္ အတြင္း ေပါက္ေနတတ္ပါတယ္။
၆။ ပ်ဳိ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ ၀မ္းသြားျခင္ HIV ပုိး၀င္ေရာက္သူ ၃၀% မွ ၆၀% ဟာ ပ်ဳိ႕တာ၊ အန္တာ ဒါမွမဟုတ္ ၀မ္းပ်က္ တာေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။
၇။ ကုုိယ္အေလးခ်ိန္ က်ဆင္းျခင္း HV ပုိး၀င္ေရာက္တာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ AIDS ေရာဂါရဲ႕ ေနာက္ဆုံးအဆင့္ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္သလုိ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ၀မ္းပ်က္တာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ က်ဆင္းေနတာဟာ ခုခံအားစနစ္ က်ဆင္းေနတယ္လုိ႔ မွတ္ယူရပါမယ္။ မိမိခႏၶာကုိယ္ အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၁၀% သုိ႔မဟုတ္ ဒါထက္ပုိၿပီး က်ဆင္းကာ ၀မ္းပ်က္ေနၿပီး ရက္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္အထိ အဖ်ားရွိေနမယ္ဆုိရင္ HIV ပုိး၀င္ေရာက္ႏုိင္တယ္လုိ႔ သံသရရွိရပါမယ္။
၈။ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆုိးျခင္း ေခ်ာင္းေျခာက္ဆုိးေနၿပီး ေခ်ာင္းဆုိးေပ်ာက္ေဆးနဲ႔ တျခားေဆး၀ါးေတြ အသုံးျပဳ ရင္ေတာင္ မေပ်ာက္ကင္းခဲ့ရင္ HIV ပုိးရွိတယ္လုိ႔ သံသယ ၀င္ရပါမယ္.
၉။ နမုိးနီးယား အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ ေခ်ာင္းဆုိးတာနဲ႔ ကုိယ္အေလးခ်ိန္က်တာဟာ HIV ပုိးဆုိး၀ါးစြာ ၀င္ေရာက္တဲ့ လကၡဏာျဖစ္ၿပီး ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ခုခဲအားစနစ္ကလည္း ေကာင္းေကာင္း အလုပ္ မလုပ္ႏုိင္လုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ခုခံအားစနစ္ က်ဆင္း တာေၾကာင့္ ဒါကုိ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး ေရာဂါ ပုိးမ်ားစြာ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။ နမုိးနီးယားအျပင္ ေရယုန္နဲ႔ မႈိပုိးေတြပါ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။
၁၀။ ညဘက္ ေခၽြးထြက္ျခင္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္သူ ထက္၀က္ခန္႔ဟာ ညဘက္မွာ ေခၽြးထြက္တတ္ပါတယ္။ မီးယပ္ေသြးဆုံးၿပီးသူ အမ်ဳိးသမီးေတြ ခံစားရတဲ့ေ၀ဒနာလုိမ်ဳိးပါ။ အခန္းအပူခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္တာနဲ႔ မသက္ဆုိင္ပါဘူး။
၁၁။ လက္သည္း ေျခသည္းေျပာင္းလဲျခင္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္တဲ့ လကၡဏာဟာ လက္သည္းေျခသည္းေတြ တင္းပုတ္ပုံ ေျပာင္းလဲတာ။ လက္သည္းကဲြတာ ဒါမွမဟုတ္ လက္သည္းအေရာင္ေျပာင္း တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မႈိပုိးကူးစက္တာေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္ၿပီး ခုခံအား က်ဆင္းေနတဲ့အတြက္ ပုိးမႊားေတြ အလြယ္တကူ၀င္ေရာက္ႏုိင္လုိ႔ပါ။
၁၂။ မႈိေရာဂါပုိး ဝင္ေရာက္ျခင္း မွကၡရု ေပါက္တာဟာ HIV ပုိးရွိသူေတြမွာ ျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ကန္ဒိတာ မႈိပုိးေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး ပါးစပ္ ဒါမွမဟုတ္ အစာမ်ဳိျပြန္မွာ ျဖစ္တတ္တာမုိ႔ အစာမ်ဳိရခက္ခဲတတ္ပါတယ္။
၁၃။ အာရုံစူးစုိက္ရန္ခက္ခဲျခင္း မွတ္္ဥာဏ္ ျပႆနာ၊ အာရုံစူးစုိက္ရ ခက္ခဲတဲ့ ျပႆနာေၾကာင့္ စိတ္တုိလြယ္တာ ဒါမွမဟုတ္ စိတ္ဆတ္တာဟာ HIV ပုိး ၀င္ေရာက္ခံရတဲ့ လကၡဏာပါ။ စာေရးတာလုိမ်ဳိး ေန႔စဥ္ အလြယ္တကူ ျပဳလုပ္ရတဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖုိ႔လည္း ခက္ခဲ တတ္ပါတယ္။
၁၄။ ေရယုန္ေပါက္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ လိင္အဂၤါ ေရယုန္ေပါက္ျခင္း ပါးစပ္ေရယုန္နဲ႔ လိင္အဂၤါ ေရယုန္ေပါက္တာဟာ HIV ပုိးရဲ႕ ေနာင္ဆုံးအဆင့္ လကၡဏာ ေတြပါ။ ဒါ့အျပင္ ေရယုန္ေပါက္တာေၾကာင့္လည္း HIV ပုိးကူးစက္ဖုိ႔ ပုိလြယ္ကူသြားပါတယ္။ ေရယုန္ေပါက္တာေၾကာင့္ အနာျဖစ္ရာမွ လိင္ဆက္ဆံ ေနစဥ္ အတြင္း HIV ပုိးဟာ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အလြယ္တကူ ၀င္ေရာက္ႏုိင္လုိ႔ပါ။
၁၅။ ထုံက်ဥ္ျခင္း၊ အားနည္းျခင္း HIV ပုိးရွိေနရင္ ေျခေထာက္နဲ႔ လက္မွာ ထုံတာေတြ က်ဥ္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အာရုံေၾကာ ပ်က္စီးတာေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး ဆီးခ်ဳိေရာဂါကုိ မထိန္းနိုင္သူေတြမွာ ျဖစ္တတ္တာနဲ႔ တူပါတယ္။
၁၆။ ဓမၼတာ မမွန္ျခင္း HIV ပုိးရွိသူေတြ အေနနဲ႔ ရာသီေသြးနည္းတာ၊ ေသြးက်ဲတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခ်ိန္မတုိင္ခင္ မီးယပ္ေသြးဆုံးတာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ပုံမွန္္အားျဖင့္ ၄၉ ႏွစ္မွ ၅၃ ႏွစ္ အရြယ္မွာ ေသြးဆုံးတတ္ေပမဲ့ HIV ပုိးကူးစက္ခံရသူေတြမွာ ၄၇ မွ ၄၈ႏွစ္အရြယ္မွာ ေသြးဆုံးတတ္ပါတယ္။
Ref: ေဒါက္တာ ခင္မုိးမုိး
ခႏၶာကုိယ္ထဲကုိ HIV ပုိး ၀င္ေရာက္ခံသူေတြရဲ႕ ၄၀% မွ ၉၀% ဟာ တစ္လမွ ႏွစ္လအတြင္း Acute retroviral syndrome လုိ႔ေခၚတဲ့ တုပ္ေကြးေရာဂါလုိမ်ဳိး လကၡဏာျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ တခါတရံမွာ HIV ေရာဂါပုိး ၀င္တဲ့ လကၡဏာဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဒါမွမဟုတ္ ဆယ္စုႏွစ္ ထိေတာင္ မေပၚေပါက္ပဲ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ HIV ေရာဂါပုိးရွိေနသူ ငါးေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ႏႈန္းဟာ သူတုိ႔မွာ ပုိးရွိမွန္း မသိၾကပါဘူး။ ပုိးရွိမရွိ ေသြးစစ္ေဆးၾကည့္ဖုိ႔က အေရးႀကီးပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ မိမိ အိမ္ေထာင္ဖက္အေပၚ သစၥာမရွိဘဲ အျခားသူေတြနဲ႔ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈ ျပဳသူေတြနဲ႔ မူးယစ္ေဆးကုိ အေၾကာေဆးအျဖစ္ ထုိးသြင္းသူအေနနဲ႔ HIV ပုိးအတြက္ စစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္ဖုိ႔က လုိအပ္ပါတယ္။ ေအာက္ပါတုိ႔ဟာ HIV ပုိး ရွိႏုိင္မွန္းသိႏုိင္တဲ့ လကၡဏာ တစ္ခ်ဳိ႕ပါ။
၁။ အဖ်ားရွိျခင္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္တဲ့ ပထမဦးဆုံ လကၡဏာအေနနဲ႔ အဖ်ားရွိတာပါ။ 102 ံ ေလာက္ထိရွိ တတ္ပါတယ္။
ေမာပန္းတာ၊ အက်ိတ္ေရာင္တာနဲ႔ လည္ေခ်ာင္းနာတာေတြပါ တဲြၿပီး ျဖစ္တတ္ ပါတယ္။ ဗုိင္းရပ္စ္ ပုိးဟာ ေသြးအတြင္းေရႊ႕လ်ားေနၿပီး အမ်ားအျပား ေပါက္ဖြားလာတဲ့အခါ ခုခံအားစနစ္တုံ႔ျပန္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚတဲ့ လကၡဏာပါ။
၂။ ေမာပန္းျခင္း ခုခံအားစနစ္ရဲ႕ တုံ႔ျပန္မႈေၾကာင့္ ေမာပန္းတဲ့ေ၀ဒနာ ခံစားရႏုိင္ပါတယ္။ ေမာပန္းတာဟာ HIV ပုိးရွိတဲ့ ပထမနဲ႔ ေနာက္ဆုံး လကၡဏာလဲ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
၃။ ၾကြက္သားနဲ႔ အဆစ္ေတြ နာက်င္ကုိက္ခဲျခင္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္တဲ့ လကၡဏာဟာ တုပ္ေကြးနဲ႔ မွားယြင္းတတ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံမွာ ကာလသားေရာဂါ သုိ႔မဟုတ္ အသည္းေရာင္ေရာဂါနဲ႔လဲ မွားယြင္းတတ္ပါတယ္။ အဲဒီေရာဂါေတြ အားလုံးမွာ အဆစ္နဲ႔ ၾကြက္သား ကုိက္ခဲနာက်င္တာ၊ အက်ိတ္ေတြ ေရာင္တာေတြ ျဖစ္ေပၚတတ္လုိ႔ပါ။ ခႏၶာကုိယ္တြင္း ပုိး၀င္ေရာက္တာေၾကာင့္ ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈေၾကာင့္ အက်ိတ္ေရာင္တာ ျဖစ္ၿပီး မ်ားေသာအားျဖင့္ လည္ပင္း၊ ခ်ဳိင္းနဲ႔ ေပါင္ၿခံေနရာက အက်ိတ္ေတြမွာ ေရာင္ရမ္းေနတတ္ပါတယ္။
၄။ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ ေခါင္းကုိက္ျခင္း လည္ေခ်ာင္းနာတာနဲ႔ ေခါင္းကုိက္တာဟာလည္း အက်ိတ္ေရာင္တာလုိပဲ HIV ပိုး၀င္ေရာက္တဲ့ တျခားလကၡဏာပါ။
၅။ အေရျပားတြင္ အဖုအပိမ့္ေပါက္ျခင္း အေရျပားမွာ အဖုအပိမ့္ေပါက္တာဟာလည္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္တဲ့ ေစာေစာစီးစီး လကၡဏာ ဒါမွမဟုတ္ ေနာက္က်တဲ့ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ျပည္တည္နာလုိမ်ဳိး အနာေတြဟာ လက္ေမာင္းနဲ႔ ခႏၶာကုိယ္ အတြင္း ေပါက္ေနတတ္ပါတယ္။
၆။ ပ်ဳိ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ ၀မ္းသြားျခင္ HIV ပုိး၀င္ေရာက္သူ ၃၀% မွ ၆၀% ဟာ ပ်ဳိ႕တာ၊ အန္တာ ဒါမွမဟုတ္ ၀မ္းပ်က္ တာေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။
၇။ ကုုိယ္အေလးခ်ိန္ က်ဆင္းျခင္း HV ပုိး၀င္ေရာက္တာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ AIDS ေရာဂါရဲ႕ ေနာက္ဆုံးအဆင့္ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္သလုိ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ၀မ္းပ်က္တာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ က်ဆင္းေနတာဟာ ခုခံအားစနစ္ က်ဆင္းေနတယ္လုိ႔ မွတ္ယူရပါမယ္။ မိမိခႏၶာကုိယ္ အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၁၀% သုိ႔မဟုတ္ ဒါထက္ပုိၿပီး က်ဆင္းကာ ၀မ္းပ်က္ေနၿပီး ရက္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္အထိ အဖ်ားရွိေနမယ္ဆုိရင္ HIV ပုိး၀င္ေရာက္ႏုိင္တယ္လုိ႔ သံသရရွိရပါမယ္။
၈။ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆုိးျခင္း ေခ်ာင္းေျခာက္ဆုိးေနၿပီး ေခ်ာင္းဆုိးေပ်ာက္ေဆးနဲ႔ တျခားေဆး၀ါးေတြ အသုံးျပဳ ရင္ေတာင္ မေပ်ာက္ကင္းခဲ့ရင္ HIV ပုိးရွိတယ္လုိ႔ သံသယ ၀င္ရပါမယ္.
၉။ နမုိးနီးယား အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ ေခ်ာင္းဆုိးတာနဲ႔ ကုိယ္အေလးခ်ိန္က်တာဟာ HIV ပုိးဆုိး၀ါးစြာ ၀င္ေရာက္တဲ့ လကၡဏာျဖစ္ၿပီး ခႏၶာကုိယ္ရဲ႕ ခုခဲအားစနစ္ကလည္း ေကာင္းေကာင္း အလုပ္ မလုပ္ႏုိင္လုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ခုခံအားစနစ္ က်ဆင္း တာေၾကာင့္ ဒါကုိ အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး ေရာဂါ ပုိးမ်ားစြာ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။ နမုိးနီးယားအျပင္ ေရယုန္နဲ႔ မႈိပုိးေတြပါ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။
၁၀။ ညဘက္ ေခၽြးထြက္ျခင္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္သူ ထက္၀က္ခန္႔ဟာ ညဘက္မွာ ေခၽြးထြက္တတ္ပါတယ္။ မီးယပ္ေသြးဆုံးၿပီးသူ အမ်ဳိးသမီးေတြ ခံစားရတဲ့ေ၀ဒနာလုိမ်ဳိးပါ။ အခန္းအပူခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္တာနဲ႔ မသက္ဆုိင္ပါဘူး။
၁၁။ လက္သည္း ေျခသည္းေျပာင္းလဲျခင္း HIV ပုိး၀င္ေရာက္တဲ့ လကၡဏာဟာ လက္သည္းေျခသည္းေတြ တင္းပုတ္ပုံ ေျပာင္းလဲတာ။ လက္သည္းကဲြတာ ဒါမွမဟုတ္ လက္သည္းအေရာင္ေျပာင္း တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ မႈိပုိးကူးစက္တာေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္ၿပီး ခုခံအား က်ဆင္းေနတဲ့အတြက္ ပုိးမႊားေတြ အလြယ္တကူ၀င္ေရာက္ႏုိင္လုိ႔ပါ။
၁၂။ မႈိေရာဂါပုိး ဝင္ေရာက္ျခင္း မွကၡရု ေပါက္တာဟာ HIV ပုိးရွိသူေတြမွာ ျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ကန္ဒိတာ မႈိပုိးေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး ပါးစပ္ ဒါမွမဟုတ္ အစာမ်ဳိျပြန္မွာ ျဖစ္တတ္တာမုိ႔ အစာမ်ဳိရခက္ခဲတတ္ပါတယ္။
၁၃။ အာရုံစူးစုိက္ရန္ခက္ခဲျခင္း မွတ္္ဥာဏ္ ျပႆနာ၊ အာရုံစူးစုိက္ရ ခက္ခဲတဲ့ ျပႆနာေၾကာင့္ စိတ္တုိလြယ္တာ ဒါမွမဟုတ္ စိတ္ဆတ္တာဟာ HIV ပုိး ၀င္ေရာက္ခံရတဲ့ လကၡဏာပါ။ စာေရးတာလုိမ်ဳိး ေန႔စဥ္ အလြယ္တကူ ျပဳလုပ္ရတဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖုိ႔လည္း ခက္ခဲ တတ္ပါတယ္။
၁၄။ ေရယုန္ေပါက္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ လိင္အဂၤါ ေရယုန္ေပါက္ျခင္း ပါးစပ္ေရယုန္နဲ႔ လိင္အဂၤါ ေရယုန္ေပါက္တာဟာ HIV ပုိးရဲ႕ ေနာင္ဆုံးအဆင့္ လကၡဏာ ေတြပါ။ ဒါ့အျပင္ ေရယုန္ေပါက္တာေၾကာင့္လည္း HIV ပုိးကူးစက္ဖုိ႔ ပုိလြယ္ကူသြားပါတယ္။ ေရယုန္ေပါက္တာေၾကာင့္ အနာျဖစ္ရာမွ လိင္ဆက္ဆံ ေနစဥ္ အတြင္း HIV ပုိးဟာ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အလြယ္တကူ ၀င္ေရာက္ႏုိင္လုိ႔ပါ။
၁၅။ ထုံက်ဥ္ျခင္း၊ အားနည္းျခင္း HIV ပုိးရွိေနရင္ ေျခေထာက္နဲ႔ လက္မွာ ထုံတာေတြ က်ဥ္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အာရုံေၾကာ ပ်က္စီးတာေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး ဆီးခ်ဳိေရာဂါကုိ မထိန္းနိုင္သူေတြမွာ ျဖစ္တတ္တာနဲ႔ တူပါတယ္။
၁၆။ ဓမၼတာ မမွန္ျခင္း HIV ပုိးရွိသူေတြ အေနနဲ႔ ရာသီေသြးနည္းတာ၊ ေသြးက်ဲတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခ်ိန္မတုိင္ခင္ မီးယပ္ေသြးဆုံးတာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ပုံမွန္္အားျဖင့္ ၄၉ ႏွစ္မွ ၅၃ ႏွစ္ အရြယ္မွာ ေသြးဆုံးတတ္ေပမဲ့ HIV ပုိးကူးစက္ခံရသူေတြမွာ ၄၇ မွ ၄၈ႏွစ္အရြယ္မွာ ေသြးဆုံးတတ္ပါတယ္။
Ref: ေဒါက္တာ ခင္မုိးမုိး
Subscribe to:
Comments (Atom)
ဂ်ပန္က လူေသေတြထားတဲ့ဟိုတယ္ႀကီး
ဂ်ပန္ နုုိင္ငံကလူေသေတြထားတဲ့ ဟိုတယ္ၾကီး ဒီဟိုတယ္ၾကီးကေတာ့ ဂ်ပန္နုုိင္ငံ ကာဝါစာကီျမိဳ႕မွာတည္ရွိတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဟိုတယ္ၾကီးဟာ အရင္ကဝပ္ေရွာ့အ...
-
** * ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ _ #ၿမိဳ႕မ်ားႏွင့္မိုင္အကြာအေဝးမ်ား *** #ေနျပည္ေတာ္ _ ရန္ကုန္ ၂၃၄ မိုင္ ေနျပည္ေတာ္ ...
-
သူငယ္အိမ္ ေစာင္းျခင္း နဲ႔ ပ်င္းတဲ့မ်က္စိ..Astigmatism and Amblyopia 1. ကြ်န္မနာမည္ ႕႕႕႕႕ ပါ၊ အသက္က ၃၀ ျပည့္ ပါေတာ့မယ္၊ ကြ်န္မက မ်က္မွန္ ...
-
ႏြယ္နီနတ္ပန္းပင္ (ခ)ဂင္ပိတ္ပင္ 💬💬💬💬💬💬💬💬 သဘာဝေဆးဘက္ဝင္ပံုႏွင့္ * ႏြယ္နီနတ္ပန္း *အပင္ကို ယခုမွ ေလ့လာမႈရ႐ွိ၍ ဗဟုသုတအျ...






